این تنها راه عبور از چالش بیآبی و تأمین امنیت غذایی است
تداوم الگوهای کشت سنتی و مصرف غیربهینه منابع، نه تنها بنیانهای اقتصادی کشاورزان را تهدید میکند، بلکه پایداری امنیت غذایی منطقه را نیز با خطر جدی مواجه میکند که عبور از آن تنها یک راه دارد.
خبرگزاری بسیج اردبیل: مدیریت منابع آب و خاک در سالهای اخیر، به یک بحث حیاتی در حوزه کشاورزی تبدیل شده است. در استانهای کشاورزیمحور همچون اردبیل، تداوم الگوهای کشت سنتی و مصرف غیربهینه منابع، نه تنها بنیانهای اقتصادی کشاورزان را تهدید میکند، بلکه پایداری امنیت غذایی منطقه را نیز با خطر جدی مواجه میکند. در این میان، «اصلاح الگوی کشت» تنها راهکار عبور از بحرانهای ناشی از تغییرات اقلیمی و کمآبی است.
اما اصلاح الگوی کشت چیست؟
اصلاح الگوی کشت، در واقع تدوین و اجرای یک نقشه راهِ علمی و راهبردی است که در آن، نوع محصول کشاورزی، زمان کاشت و شیوههای آبیاری دقیقاً بر اساس پتانسیلهای اقلیمی، محدودیتهای منابع آبی (بهویژه مدیریت منابع آب زیرزمینی) و نیازهای اقتصادی بازار تعیین میشود. در این چارچوب، با جایگزینی محصولات پرمصرف و غیراقتصادی با ارقام سازگار با اقلیم، بهرهگیری از فناوریهای کشاورزی هوشمند و رعایت اصول تناوب زراعی، تلاش میشود تا ضمن جلوگیری از فرسایش خاک و هدررفت منابع حیاتی، بهرهوری در واحد سطح به حداکثر رسیده و امنیت غذایی کشور با کمترین آسیب به محیطزیست تضمین گردد.
هزینه سنگینِ «تغییر نکردن»؛ پیامدهای عدم اصلاح الگوی کشت
جعفر رزمی، کارشناس زارعت و باغداری در این رابطه اظهار کرد: اگر مسیر کشاورزی در استان از مسیر طراحیشده و مبتنی بر اسناد علمی خارج شود، پیامدهای آن فراتر از کاهش ساده محصول خواهد بود. عدم اجرای دقیق الگوی کشت میتواند منجر به تخریب زیرساختهای خاک، افزایش بیرویه هزینههای تولید به دلیل مصرف کاذب نهادهها و در نهایت از دست رفتن سودآوری کشاورزان شود. وی ادامه داد: علاوه بر این، تکیه بر کشتهای پرمصرف در شرایط بحران آبی، امنیت تأمین کالاهای اساسی را به شدت آسیب زده و هزینههای واردات را برای دولت دوچندان میکند. از این رو، گذار به سمت «کشاورزی هوشمند» و رعایت دقیق اسناد علمی، تنها راه نجات اقتصاد کشاورزی استان است.این کارشناس تاکید کرد: الگوی کشت سالانه متناسب با نیاز کشور اعلام میشود و پایبندی به آن طبیعتا مانع از هدر رفت و دپوی محصولات کشاورزی میشود که نمونه رخ داد این موضوع را در محصولات مختلف کشاورزی از جمله هندوانه دیدیم که در نهایت کشاورزان هندوانهها را در مزارع رها کردند.
اطلس الگوی کشت؛ از ابزار علمی تا الزام قانونی
بهروز خلیلی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار اردبیل، با اشاره به تدوین «اطلس اصلاح الگوی کشت» در ابتدای فعالیت دولت، اظهار کرد: رعایت اطلس الگوی کشت در استان اجباری است. با توجه به فرا رسیدن فصل کشت پاییزه، سوخت، بذر، کود و سم لازم برای کشت تأمین شده است؛ در این مسیر، فرمانداران در شهرستانها موظف به نظارت دقیق هستند و تشکلها، اصناف و نظام مهندسی کشاورزی نیز باید در میدان اجرا، نظارتهای لازم را بر روند اصلاح الگوی کشت اعمال کنند.
خلیلی با اشاره به ضرورت استفاده از تجربیات عملی در میدان، تصریح کرد: ما کشاورزان پیشرو را در کارگروه اصلاح الگوی کشت عضو میکنیم تا نظرات و تجربیات آنها مستقیماً در سیاستگذاریها اعمال شود.وی همچنین با یادآوری جایگاه قانونی این طرح، افزود: اصلاح الگوی کشت از اجزای قانون هفتم توسعه و بندهای اقتصاد مقاومتی است و بر تشکیل دبیرخانه دائمی آن در استان تأکید کرد.معاون اقتصادی استاندارد اردبیل با اشاره به موفقیتهای اخیر استان در حوزه کشاورزی حفاظتی و آبیاری نوین، بیان کرد: اجرای ۴۰۰ هزار هکتار کشاورزی حفاظتی منجر به افزایش ۳۰ درصدی محصول گندم شده که نتیجه آن برداشت ۵۴۰ هزار تن گندم است. اگرچه اجرای اجباری اطلس الگوی کشت، چالشهای اجرایی کوتاهمدتی را به همراه دارد، اما تنها راهکار عملی برای جلوگیری از بحرانهای زیستمحیطی و اقتصادی در بلندمدت است. موفقیت در اجرای طرح کشاورزی هوشمند و حفظ نرخ صادرات، گروهبندی کشاورزان را از مصرفکننده منابع به تولیدکننده ارزش تغییر خواهد داد.
ارسال نظرات شما
