نقشِ ایلام بر نگاره میان‌رودان

به گزارش خبرگزاری بسیج ایلام،استان ایلام با پیشینه‌ درخشان در تاریخ و میراث‌فرهنگی، زادگاه هنرهای سنتی و دست‌ساخته‌های بی‌بدیلی است که اکنون با دستان توانمند بیش از ۳۰ هزار هنرمند و صنعتگر در ۳۳ رشته گوناگون صنایع‌دستی و ده‌ها کارگاه فعال در این دیار جان می‌گیرند.

گلیم نقش‌برجسته ایلام که به عنوان یکی از شاخص‌ترین دست‌بافته‌های ایران شناخته می‌شود، در کنار رشته‌هایی مانند جاجیم‌بافی، فرش‌بافی، صنایع چوبی، دست‌ساخته‌های چرمی، نمدمالی و دیگر هنرهای بومی بیانگر پیوند ژرف فرهنگ، تاریخ و زندگی مردم این منطقه با هنرهای سنتی است.

در این میان، پیوندهای عمیق تاریخی، مذهبی و همسایگی با کشور عراق، بستری ارزشمند برای گسترش تبادل‌های فرهنگی میان دو ملت و مردمان استان‌های همسایه نوار مرزی فراهم کرده است.

همسایگی ایلام با عراق، اشتراک‌های تاریخی، مذهبی و اجتماعی میان دو ملت و همچنین رفت‌وآمد گسترده زائران و گردشگران، زمینه‌ای مناسب برای گسترش همکاری‌های فرهنگی و اقتصادی میان دو کشور ایجاد کرده است.

بهره‌گیری از این ریشه‌های مشترک و معرفی شایسته میراث و هنرهای بومی ایران به کشور همسایه، نه‌ تنها به پویایی اقتصاد هنر، رونق گردشگری و توسعه پایدار منطقه یاری می‌رساند بلکه نقش بسیار مهمی در تقویت دوستی‌ها و گسترش هم‌افزایی‌های فرامرزی ایفا می‌کند.

در سال‌های گذشته توسعه بازارهای هدف برای تولیدهای صنایع‌دستی و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی استان ایلام به کشورهای همسایه به‌ ویژه عراق، به یکی از رویکردهای مهم در حوزه دیپلماسی فرهنگی تبدیل شده است.

این دیپلماسی نرم، راهی هموار برای صدور فرهنگ اصیل ایرانی و شکوفایی ظرفیت‌های نهفته در مرزهای غربی کشور است.

در چنین شرایطی، برگزاری نمایشگاه‌های صنایع‌دستی، اجرای برنامه‌های فرهنگی مشترک و تبادل هیات‌های هنری می‌تواند نقش مهمی در معرفی هنر ایرانی، حمایت از هنرمندان و توسعه بازار فروش محصول‌های صنایع‌دستی ایفا کند که افزون بر تقویت پیوندهای فرهنگی به توسعه گردشگری، افزایش مبادله‌های اقتصادی و تعمیق روابط مردمی میان ایران و عراق نیز کمک می‌کند.

در همین چارچوب، بهره‌گیری از فرصت‌هایی مانند جشن‌های بزرگ مذهبی، بستری ارزشمند برای معرفی این توانمندی‌ها و داشته‌های بومی فراهم می‌کند.

عید سعید غدیر خم به عنوان یکی از مهم‌ترین پیوندهای اعتقادی میان دو ملت، بهانه‌ای شد تا مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ایلام، در روز پنجشنبه (۱۴ خرداد) به همراه گروهی از مدیران اجرایی، فعالان رسانه‌ای و ۲۵ نفر از هنرمندان و صنعتگران چیره‌دست، راهی شهرهای «کوت» و «الصویره» در استان واسط عراق شوند.

هدف اصلی این سفر سه‌ روزه، به نمایش گذاشتن هنر اصیل ایرانی در بازارهای هدف، حمایت از هنرمندان برای فروش برون‌مرزی کالاها و تقویت دیپلماسی فرهنگی بود.

استقبال پرشور از هنر ایلامی و حضور مقام‌های ارشد واسط

در نخستین روز از برپایی این رویداد در شهر الصویره، نمایشگاه دست‌ساخته‌ها و هنرهای سنتی ایلام با استقبال چشمگیر و پرشور شهروندان، علاقه‌مندان و مسئولان محلی عراقی روبه‌رو شد.

بازدیدکنندگان که مسحور زیبایی هنرهای بومی ایران شده بودند، ضمن آشنایی با ظرفیت‌های هنری ایلام، از تنوع، اصالت و کیفیت اثرهای ارائه شده ابراز خرسندی فراوان کرده و خواستار تداوم این‌گونه رویدادهای مشترک فرهنگی شدند.

گستردگی این استقبال به گونه‌ای بود که «سید حسن علی سلیمون» استاندار واسط عراق نیز با حضور در محل نمایشگاه در شهر الصویره، از نزدیک با دست‌آفرینه‌ها و اثرهای هنرمندان ایلامی آشنا شد.

وی در گفت‌وگوی صمیمانه با صنعتگران، از حضور فعال و اثربخش آنان قدردانی و بر اهمیت برگزاری این برنامه‌ها در توسعه پیوندهای دوستانه، فرهنگی و تجاری میان دو کشور تاکید کرد.

استاندار واسط همچنین آمادگی کامل نهادهای عراقی را برای پشتیبانی از نمایشگاه‌های مشترک، توسعه همکاری‌های اقتصادی، معرفی توانمندی‌های تولیدی و گسترش بازار فروش کالاهای ایرانی در عراق اعلام کرد، حرکتی که می‌تواند زمینه‌ساز رونق اقتصاد هنر در استان ایلام باشد.

رایزنی در بغداد؛ از شب‌های فرهنگی تا پیمان‌نامه گردشگری

دامنه این دیپلماسی فرهنگی تنها به استان واسط محدود نماند و افق‌های وسیع‌تری را در پایتخت عراق جست‌وجو کرد.

روز جمعه( ۱۵ خرداد)، هیات ایلامی در نشستی تخصصی با مسئولان اداره جوانان و ورزش «شهرک صدر» در بغداد شرکت کرد.

در این دیدار راهبردی که با حضور «خالد الرکابی» مدیر اداره جوانان و ورزش این شهرک، «ابوالغیث» مدیر شورای مذهبی بغداد، نمایندگان سازمان‌های جوانان و با هماهنگی و نقش‌آفرینی ارزنده «عدنان الجنابی» مدیر «انجمن جوانان النُعمانیه» و همچنین شماری از فعالان اجتماعی برگزار شد، راهکارهای گسترش همکاری‌ها به شکلی دقیق مورد بررسی قرار گرفت.

در این نشست، دو طرف پس از ارائه گزارش‌هایی از کارکردها و برنامه‌های نهادهای خود، برای برگزاری نمایشگاه‌های هنری و برپایی «شب‌های فرهنگی مشترک» برنامه‌ریزی کردند.

هدف از این کار، آشنایی بیشتر مردم دو کشور با آیین‌ها، رسوم، موسیقی سنتی و هنرهای بومی یکدیگر عنوان شد.

افزون بر این، زمینه‌های همکاری در بخش‌های گردشگری مذهبی و میراثی، درمان و گردشگری پزشکی، طبیعت‌گردی، تبادل هیات‌های ورزشی، توانمندسازی جوانان و پیوندهای علمی و دانشگاهی واکاوی شد.

در پایان این نشست پربار، دو طرف توافق کردند تا پیش از پایان ماه محرم، تفاهم‌نامه و پیمان‌نامه همکاری مشترک امضا کنند.

«خالد الرکابی» نیز این دیدار را گامی بلند در مسیر توسعه هم‌افزایی‌های بین‌المللی و تبادل تجربه‌ها ارزیابی کرد.

معرفی ظرفیت‌های صنایع دستی ایلام در عراق

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایلام در باره این رویداد فرهنگی گفت: ایلام به دلیل همسایگی با عراق و وجود اشتراک‌های تاریخی، فرهنگی و مذهبی میان دو ملت، ظرفیت بسیار مناسبی برای گسترش همکاری‌های فرهنگی و اقتصادی با استان‌های عراقی دارد.

فرزاد شریفی افزود: برگزاری نمایشگاه صنایع دستی در استان واسط فرصتی ارزشمند برای معرفی هنرهای سنتی، توانمندی‌های صنعتگران و ظرفیت‌های فرهنگی استان ایلام در یکی از مهم‌ترین بازارهای منطقه‌ای است.

وی ادامه داد: در این نمایشگاه ۲۵ نفر از صنعتگران و هنرمندان استان ایلام در رشته‌های گوناگون صنایع دستی و هنرهای سنتی حضور دارند و آثار و تولیدهای خود را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داده‌اند.

به گفته شریفی، محصول‌های ارائه شده در این نمایشگاه شامل طیفی از صنایع دستی بومی استان از جمله هنرهای سنتی، تولیدهای دست‌ساز و آثار فرهنگی است که نمایانگر هویت تاریخی و هنری مردم ایلام به شمار می‌رود.

مدیرکل میراث فرهنگی ایلام با اشاره به استقبال چشمگیر شهروندان عراقی از این رویداد فرهنگی اظهار کرد: همزمان با نخستین روز برگزاری نمایشگاه در شهر الصویره استان واسط، غرفه‌های صنایع دستی ایلام با استقبال گسترده مردم، علاقه‌مندان به هنرهای سنتی و مسئولان محلی مواجه شد.

وی افزود: بسیاری از بازدیدکنندگان ضمن آشنایی با ظرفیت‌های صنایع دستی ایلام، از کیفیت، اصالت و تنوع آثار ارائه شده ابراز رضایت کردند و خواستار تداوم برگزاری چنین رویدادهای فرهنگی مشترکی شدند.

شریفی تأکید کرد: حضور پیوسته هنرمندان ایلامی در رویدادهای فرهنگی و نمایشگاه‌های خارج از کشور به ویژه در عراق، نقش مهمی در معرفی هنر اصیل ایرانی و ایجاد فرصت‌های تازه اقتصادی برای صنعتگران دارد.

در ادامه این سفر، هیات استان ایلام با هدف توسعه هم‌افزایی فرهنگی و گردشگری راهی بغداد شد و در شهرک صدر با مسئولان اداره جوانان و ورزش این منطقه دیدار و در نشستی تخصصی برای جذب گردشگران عراقی به ایران به ویژه استان ایلام شرکت کرد.

مدیرکل میراث فرهنگی ایلام با اشاره به این نشست گفت: در این دیدار ظرفیت‌های گردشگری تاریخی، طبیعی و فرهنگی ایران و استان ایلام معرفی شد و دو طرف بر ضرورت معرفی این ظرفیت‌ها به شهروندان استان بغداد و دیگر مناطق عراق تأکید کردند.

شریفی افزود: برگزاری نمایشگاه‌های صنایع دستی، برنامه‌های فرهنگی مشترک و شب‌های فرهنگی میان دو استان از جمله برنامه‌هایی است که می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر مردم دو کشور با فرهنگ و هنر یکدیگر را فراهم کند.

وی افزود: در این نشست، راهکارهای گسترش همکاری‌های مشترک در حوزه گردشگری، فرهنگ، صنایع دستی، جوانان و ورزش مورد بررسی قرار گرفت.

شریفی ادامه داد: تبادل هیات‌های جوانان، برگزاری رویدادهای فرهنگی مشترک، همکاری علمی و دانشگاهی، توانمندسازی جوانان، حمایت از صنایع دستی و توسعه گردشگری مذهبی، پزشکی و طبیعت‌گردی از جمله محورهای مطرح شده در این نشست بود.

وی توضیح داد که برگزاری نمایشگاه‌های هنری و شب‌های فرهنگی، افزون بر معرفی شایسته میراث ایرانی، فرصتی بی‌نظیر برای حمایت از هنرمندان، افزایش شناخت متقابل، رشد سفرهای دوسویه و ایجاد فرصت‌های پایدار اقتصادی برای فعالان این عرصه فراهم می‌آورد.

مرزهایی که بستر فرهنگ و هنر می‌شوند

پیشینه پیوندهای تجاری و فرهنگی میان ایلام و استان‌های هم‌مرز عراقی به سال‌ها پیش باز می‌گردد.

داشتن ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک، ایلام را به یکی از اصلی‌ترین دروازه‌های ورود به کشور عراق تبدیل کرده است.

در سال‌های گذشته، تمرکز بیشتر بر روی ترددهای زیارتی و فرستادن کالاهای صنعتی و تجاری بوده است، اما نهادهای متولی اکنون می‌کوشند تا با بهره‌گیری از قدرت دیپلماسی عمومی، سهم فرهنگ، هنر و گردشگری را در این دادوستدها به شکل چشمگیری افزایش دهند.

حضور پیوسته در رویدادهای منطقه‌ای و برون‌مرزی، یکی از سیاست‌های راهبردی برای رهایی از اقتصاد تک‌محصولی، ارزآوری پایدار و حمایت از هنرمندان بومی ارزیابی می‌شود.

سفر هدفمند هیات میراث‌فرهنگی استان ایلام به عراق و دستاوردهای چشمگیر آن در استان‌های واسط و بغداد، نشان‌دهنده دگرگونی مثبت و نگاهی راهبردی به دیپلماسی فرهنگی است.

استقبال چشمگیر و بی‌نظیر شهروندان و مقام‌های عراقی از دست‌ساخته‌های ایلام، توافق برای امضای پیمان‌نامه همکاری مشترک و برنامه‌ریزی جذب گردشگر و برپایی شب‌های فرهنگی همگی نویدبخش نهادینه شدن این پیوندهای ژرف است.

تداوم این نشست‌ها و رویدادها، افزون بر پدید آوردن بازارهای تازه برای صنعتگران ایرانی، می‌تواند افق‌های روشنی را در مسیر رشد اقتصاد گردشگری و تقویت پیوندهای برادری میان دو ملت همسایه بگشاید.