شیخ محمد خیابانی جریان ساز تاریخ معاصر ایران
به گزارش خبرگزاری بسیج از آذربایجان شرقی، در متن این اطلاعیه آمده است؛
شیخ محمد خیابانی را می توان نماد آزادیخواهی، بصیرت سیاسی و تعهد دینی دانست. شخصیتی که به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی یکی از عناصر جریان ساز تاریخ معاصر ایران و بخصوص آذربایجان است.
شیخ محمد خیابانی (۱۲۵۹–۱۲۹۹ خورشیدی)، از چهرههای برجسته تاریخ معاصر ایران، روحانی، روشنفکر، خطیب و فعال سیاسی دوران مشروطه بود که نقش مهمی در بیداری ملی، مبارزه با استبداد و مقابله با نفوذ بیگانگان ایفا کرد.
او که در شهر خامنه از توابع آذربایجان شرقی چشم به جهان گشوده بود، پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، به تبریز مهاجرت کرد و در خیابانی در مدرسه طالبیه تبریز به فراگیری علوم دینی، فلسفه، تاریخ، ریاضیات و نجوم پرداخت و در مدت کوتاهی به یکی از علمای برجسته و خطیبان تأثیرگذار شهر تبدیل شد و اقدامات بزرگی را سامان داد.
در جریان نهضت مشروطه، خیابانی با سخنرانیهای روشنگرانه خود در مسجد جامع تبریز، مردم را به آزادیخواهی و عدالتطلبی دعوت کرد. او در دوره دوم مجلس شورای ملی به عنوان نماینده مردم تبریز انتخاب شد و با نطقهای پرشور خود، به مخالفت با اولتیماتوم روسیه و دخالتهای خارجی پرداخت.
پس از پایان جنگ جهانی اول و در واکنش به قرارداد ۱۹۱۹ میان ایران و بریتانیا، خیابانی نهضت آزادیستان را در آذربایجان بنیان نهاد.
هدف این نهضت، حفظ استقلال ملی، مقابله با استعمار و تقویت وحدت ایرانیان بود.
روزنامه «تجدد» نیز به عنوان رسانه رسمی این حرکت، تحت نظارت او منتشر میشد. در شهریور ۱۲۹۹، با ورود نیروهای دولتی به تبریز و سرکوب قیام آزادیستان، شیخ محمد خیابانی به شهادت رسید. پیکر ایشان پس از انتقال به تهران، در صحن حرم حضرت عبدالعظیم حسنی به خاک سپرده شد.
امروز، نام شیخ محمد خیابانی به عنوان نماد آزادیخواهی، بصیرت سیاسی و تعهد دینی در تاریخ ایران جاودانه مانده است.
شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی نام و یاد این شخصیت اسلامی و آزادیخواه را گرامی میدارد.
