مهاجرانی: باید موانع تشکیل خانواده و فرزندآوری را از پیش پای مردم برداریم

فاطمه مهاجرانی در نشست چهارمین رویداد جایزه ملی جوانی جمعیت، خانواده را یکی از ارزش‌های ریشه‌دار در فرهنگ ایرانی دانست و اظهار کرد: خانواده در جامعه ایران همواره از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و حتی با تغییر سبک زندگی و شکل خانواده‌ها، احترام به خانواده، لذت حضور در کنار اعضای خانواده و علاقه به فرزندان همچنان پابرجاست.

وی با بیان اینکه فشارهای اقتصادی می‌تواند به‌تدریج بر فرهنگ و الگوهای رفتاری جامعه اثر بگذارد، افزود: باید مراقب باشیم مشکلات اقتصادی موجب فاصله گرفتن مردم از فرهنگ خانواده نشود. وظیفه دولت و دستگاه‌های مسئول این است که موانع پیش روی تشکیل خانواده، فرزندآوری و تقویت روابط خانوادگی را تا حد امکان کاهش دهند.

سخنگوی دولت تصریح کرد: ستاد ملی جمعیت قرار نیست در امور خانواده مداخله کند، بلکه رویکرد آن باید تسهیل شرایطی باشد که به گرم‌تر شدن محیط خانواده و فراهم شدن زمینه ازدواج و فرزندآوری کمک می‌کند.

مهاجرانی با اشاره به تغییر سبک زندگی و افزایش حضور زنان در بازار کار ادامه داد: تحولات اجتماعی و افزایش اشتغال زنان، نیازهای جدیدی را به وجود آورده است و سیاستگذاری باید متناسب با این تغییرات انجام شود. بسیاری از امکاناتی که امروز برای خانواده‌ها ضروری است، در گذشته وجود نداشت و به همین دلیل باید خدمات و زیرساخت‌های حمایتی متناسب با شرایط امروز توسعه پیدا کند.

وی افزود: اقداماتی در زمینه حمایت از خانواده و مادران مطرح و برخی از آنها نیز به تصویب رسیده است، اما سرعت تحولات اقتصادی در بسیاری از موارد بیشتر از سرعت اقدامات و تصمیمات دولت است و لازم است این فاصله کاهش پیدا کند.

سخنگوی دولت با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار کرد: بخشی از فشارهای موجود ناشی از جنگ اقتصادی است که کشور با آن مواجه بوده و در چنین شرایطی دولت باید همزمان دو موضوع را دنبال کند؛ از یک سو آینده کشور و ضرورت‌های بلندمدت را در نظر بگیرد و از سوی دیگر برای مدیریت مشکلات و فشارهای فعلی مردم راهکار ارائه دهد.

مهاجرانی با بیان اینکه فشارهای اقتصادی آثار مستقیمی بر زندگی مردم دارد، گفت: هدف فشارهای خارجی تنها متوجه برخی افراد یا زیرساخت‌ها نیست، بلکه آثار آن در زندگی روزمره مردم نیز نمایان می‌شود. از این رو دولت وظیفه دارد با تمام ظرفیت برای کاهش این فشارها و رفع موانعی که بر زندگی مردم اثر می‌گذارد، تلاش کند.

وی تأکید کرد: تسهیل زندگی مردم تنها به پرداخت وام محدود نمی‌شود. وام و تسهیلات بانکی یکی از ابزارهای حمایت است، اما در موضوعاتی مانند ازدواج و فرزندآوری باید مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و خدماتی برای خانواده‌ها انجام شود.

سخنگوی دولت افزود: دولت در زمینه تسهیلات بانکی و وام‌های تکلیفی نیز تلاش می‌کند وظایف خود را به انجام برساند، اما باید نگاه جامع‌تری به مفهوم تسهیل داشته باشیم و مجموعه‌ای از موانع اداری، اقتصادی و اجتماعی پیش روی خانواده‌ها را کاهش دهیم.

مهاجرانی با اشاره به تجربه برخی کشورها در حمایت از خانواده اظهار کرد: اقداماتی مانند دورکاری برای زنان باردار و طراحی مرخصی‌های مناسب می‌تواند در حمایت از مادران و تسهیل فرزندآوری مؤثر باشد. برخی کشورها نیز با ایجاد شرایط مناسب برای خانواده‌ها توانسته‌اند نرخ فرزندآوری خود را افزایش دهند.

وی ادامه داد: اگر سازوکارهای حمایتی مربوط به خانواده و فرزندآوری اصلاح شود، ظرفیت و جذابیت خانواده در جامعه ایران همچنان بالاست و بسیاری از خانواده‌ها علاقه‌مند هستند خانواده‌ای گرم‌تر و فرزندان بیشتری داشته باشند.

سخنگوی دولت بر ضرورت توسعه خدمات حمایتی از خانواده تأکید کرد و گفت: موضوعاتی مانند دسترسی به مهدکودک، ارتقای کیفیت مدارس و فراهم کردن شرایط مناسب برای زنان باردار باید با جدیت دنبال شود. این اقدامات می‌تواند بخشی از دغدغه‌های خانواده‌ها را کاهش دهد و شرایط مناسب‌تری برای فرزندآوری ایجاد کند.

مهاجرانی همچنین دورکاری را یکی از ظرفیت‌های قابل استفاده برای حمایت از خانواده‌ها دانست و افزود: دورکاری در کشور هنوز به سطح مطلوبی از بهره‌وری نرسیده و باید سازوکارهای آن اصلاح شود تا بتوان از این شیوه به عنوان ابزاری برای ایجاد تعادل میان مسئولیت‌های شغلی و خانوادگی استفاده کرد.

وی ابراز امیدواری کرد روندهای نگران‌کننده جمعیتی در سال‌های آینده محقق نشود و گفت: با همراهی دستگاه‌های مختلف و مشارکت جامعه می‌توان زمینه را برای پرجمعیت‌تر شدن خانواده‌های ایرانی و حفظ گرما، سلامت و نشاط در محیط خانواده فراهم کرد.

سخنگوی دولت در پایان با اشاره به جایگاه خانواده در فرهنگ ایرانی خاطرنشان کرد: خانواده برای ایرانیان از اهمیت عمیقی برخوردار است و حتی تعبیر «بی‌خانواده بودن» در فرهنگ عمومی بار منفی سنگینی دارد. باید از این ظرفیت فرهنگی صیانت کنیم و شرایطی فراهم آوریم که خانواده‌ها بتوانند فرزندان شایسته بیشتری تربیت کنند و نسل آینده، سرمایه‌ای برای خدمت و پیشرفت ایران باشد.