سالمندان را از حاشیه زندگی به متن جامعه برگردانیم

به گزارش خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی از مشهد مقدس، خبرنگار بسیج به مناسبت هفته ملی سالمندان در یادداشتی نوشت:

سالمندی، پایان نقش‌آفرینی اجتماعی نیست. انسان در سال‌های سالمندی شاید از بسیاری از فعالیت‌های جسمی فاصله بگیرد، اما آنچه در سال‌های زندگی اندوخته، همچنان می‌تواند برای خانواده، محله و جامعه راهگشا باشد؛ از خاطرات روزهای سخت گرفته تا تجربه‌های کار، تربیت فرزند، همسایه‌داری، مشارکت اجتماعی و ایستادگی در بزنگاه‌های تاریخی.

در جامعه‌ای که سرعت تغییرات آن هر روز بیشتر می‌شود، تجربه نسل‌های گذشته بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. اگر نسل جوان را به‌عنوان نیروی حرکت جامعه ببینیم، سالمندان بخشی از حافظه و تجربه‌ای هستند که می‌تواند مسیر این حرکت را روشن‌تر کند.

در فرهنگ ایرانی و به‌ویژه در فرهنگ دینی، احترام به سالمند صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست؛ یک مسئولیت اجتماعی است. اما احترام واقعی فقط در دیدار مناسبتی، اهدای هدیه یا برگزاری یک مراسم خلاصه نمی‌شود. احترام زمانی معنا پیدا می‌کند که سالمند احساس کند هنوز دیده می‌شود، صدایش شنیده می‌شود و حضورش برای خانواده و جامعه اهمیت دارد.

در بسیاری از خانواده‌ها، پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها همچنان محور پیوند نسل‌ها هستند؛ کسانی که قصه‌های خانواده را می‌دانند، ریشه‌ها را به یاد دارند و می‌توانند فاصله میان نسل امروز و گذشته را کمتر کنند. همین نقش، در شرایطی که گسست نسلی به یکی از دغدغه‌های اجتماعی تبدیل شده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

از این منظر، هفته سالمند می‌تواند بهانه‌ای برای بازنگری در نوع مواجهه ما با سالمندان باشد؛ اینکه به جای نگاه صرفاً حمایتی، زمینه مشارکت اجتماعی آنان را نیز فراهم کنیم. مسجد، محله، پایگاه بسیج، مدرسه، کانون‌های فرهنگی و گروه‌های جهادی می‌توانند حلقه اتصال نسل‌ها باشند؛ جایی که تجربه سالمند در کنار انرژی جوان قرار بگیرد و هر دو برای حل مسئله‌ای از مسائل جامعه به میدان بیایند.

چه بسیار سالمندانی که هنوز حرف‌های ناگفته، تجربه‌های شنیده‌نشده و خاطراتی دارند که اگر ثبت نشود، بخشی از تاریخ شفاهی محله‌ها و خانواده‌های ما برای همیشه از دست خواهد رفت.

شاید یکی از بهترین کارها در هفته سالمند همین باشد؛ به جای اینکه فقط برای سالمندان برنامه برگزار کنیم، با آنان گفت‌وگو کنیم، از آنان یاد بگیریم و فرصت نقش‌آفرینی دوباره برایشان فراهم کنیم.

جامعه‌ای که سالمندانش را فراموش کند، فقط بخشی از جمعیت خود را کنار نگذاشته است؛ بخشی از حافظه و تجربه خود را نیز از دست داده است.

هفته سالمند، بیش از آنکه هفته «سالمندان» باشد، فرصتی برای همه ماست تا یادمان نرود روزی خودمان در جایگاه آنان خواهیم ایستاد؛ و آن روز، بیش از هر چیز نیازمند جامعه‌ای خواهیم بود که هنوز برای تجربه، کرامت و حضور انسان‌ها ارزش قائل است.