شیرازی‌ها در بلندترین شب سال با سفره‌های رنگین و آیین «فال کلوک» به استقبال زمستان می‌روند

به گزارش خبرگزاری بسیج از فارس، مردم شیراز همچون سایر ایرانیان، شب یلدا را با آیین‌های سنتی و سفره‌هایی رنگین گرامی می‌دارند؛ شبی که در آن، خانواده‌ها گرد هم می‌آیند، فال حافظ می‌گیرند، شعر و شوخی می‌گویند و با خوراکی‌های ویژه، نخستین شب زمستان را با لبخند آغاز می‌کنند.

سفره یلدایی شیرازی؛ ترکیبی از رنگ، طعم و معنویت

در شامگاه یلدا، شیرازی‌ها سفره‌ای زیبا و پررنگ پهن می‌کنند که اجزای آن ترکیبی از تنوع فرهنگی و ذوق هنری این شهر کهن است.

بر روی این سفره معمولاً آجیل مشکل‌گشا، خرما و انجیر، کشمش، چند شاخه گل، هندوانه و انار دیده می‌شود؛ آینه و قاب عکسی مزین به تصویر حضرت علی(ع) نیز جلوه‌ای معنوی به آن می‌بخشد. غذای رایج این شب در بسیاری از خانه‌های شیرازی «هویج پلو» است که با طعم خاص خود، یادآور گرمای دورهمی‌هاست.

تعادل طبع در بلندترین شب سال

یکی از باورهای جالب مردم شیراز در شب یلدا، توجه ویژه به معتدل کردن مزاج است. آنان بر این باورند که افراد گرم‌مزاج باید در این شب از خوراکی‌های سرد مانند هندوانه بخورند تا طبعشان متعادل شود و در مقابل، سردمزاج‌ها با خوردن گرمی‌جاتی همچون خرما، رنگینک، انجیر یا ارده‌شیره، تعادل بدن خود را حفظ می‌کنند.

یلدا، شب صمیمیت و یادها

اهالی شیراز شب یلدا را تا نیمه‌های شب بیدار می‌مانند؛ مشاعره، شوخی، مرور خاطرات و فال حافظ بخش جدایی‌ناپذیر این شب است. برای شیرازی‌ها، یلدا نه فقط بلندترین شب سال، بلکه فرصتی برای با هم بودن، همراهی نسل‌ها و مرور مهربانی‌هاست.

چله بزرگ، چله کوچک و سرمای چهار چهار

در باورهای محلی، شیرازی‌ها از اول دی تا دهم بهمن را «چله بزرگ» و از دهم بهمن تا اول اسفند را «چله کوچک» می‌نامند. چهار روز پایانی چله بزرگ و چهار روز ابتدایی چله کوچک نیز به «چهار چهار» معروف است که سردترین ایام زمستان به شمار می‌رود.

 فال کلوک؛ آیینی زنانه با رنگ و ترانه

یکی از آیین‌های خاص یلدایی در شیراز، «فال کلوک» است؛ رسمی زنانه که حال و هوایی شاعرانه دارد.

کلوک، کوزه‌ای دهان‌گشاد است که درون آن رب انار، ترشی یا شیره می‌ریزند و سطحش را لعاب سبز می‌پوشاند. زنان هر یک نشانه‌ای در کوزه می‌اندازند و دختربچه‌ای از میان آن‌ها، یک نشانه را بیرون می‌آورد. سپس زنی ترانه یا بیتی از حافظ می‌خواند تا تعبیر فال مشخص شود. این آیین، نمادی از شادی، معنا و پیوند میان سنت و شعر در فرهنگ شیرازی است.

 طعم ماندگار یلدای شیراز

آجیل شیرین شیرازی که ترکیبی از نخودچی، قصبک، کشمش، توت خشک، مویز، مغز بادام و گردو، شکرپنیر، برگه هلو و برنجک است، از خوراکی‌های محبوب این شب به شمار می‌رود. هندوانه نیز همواره میهمان ثابت سفره یلدای شیراز است و نماد سلامت و خوش‌یمنی در آغاز زمستان به حساب می‌آید.

 فاطمه اسدزاده-شیراز

 انتهای پیام/