ترارسانهها، افقی نو در فرهنگ تعلیم و تربیت
به گزارش خبرگزاری بسیج از البرز، عطاران کارشناس مسائل رسانه در یادداشتی در مورد ترارسانهها آورده است که
از رسانه تا ترارسانه؛ ترارسانهها، افقی نو در فرهنگ تعلیم و تربیت
در روزگار ما، رسانه دیگر تنها آینهای برای بازتاب واقعیت نیست، بلکه خود به بخشی از واقعیت تبدیل شدهاند.
جهان امروز در شبکهای از پیامها، تصاویر درهمتنیده است که مرز میان واقعیت و بازنمایی را در هم شکستهاند.
در چنین فضایی، ظهور «ترارسانهها» (Transmedia) را میتوان نقطه عطفی در تاریخ ارتباطات دانست؛ پدیدهای که نهتنها شیوهی تولید و مصرف محتوا را دگرگون ساخته، بلکه بنیانهای فرهنگ، آموزش و تربیت را نیز به چالش کشیده است.
ترارسانهها، با ماهیت تعاملی و شبکهای خود، مخاطب را از جایگاه مصرفکننده منفعل به مشارکتکنندهای فعال ارتقا دادهاند.
در این زیستجهان جدید، آموزش دیگر در کتاب و کلاس خلاصه نمیشود، بلکه در بطن زندگی جاری است.
یادگیری از قالبهای رسمی فراتر رفته و در فضای مجازی، بازیها، داستانها، و روایتهای چندرسانهای تداوم مییابد.
در چنین جهانی، معلم و داتش آموز هر دو «بازیگر» هستند، نه «تماشاگر» آموزش در ترارسانهها بهجای انتقال دانش، به درونیسازی ارزشها تمرکز دارد.
این نوع تربیت، بهجای گفتن از اخلاق، آن را در کنشها و روایتهای زنده میپروراند.
اما باید اذعان داشت که اگر مفاهیم اخلاقی، دینی و ملی صرفاً از طریق کتاب و کلاس آموزش داده شوند، حاصل آن تنها دانستن است نه باور.
دانشی که به باور و عمل تبدیل نشود، در زندگی فردی و اجتماعی نقشی نمییابد.
از همینرو، نظام تعلیم و تربیت در عصر ترارسانه اگر خود را به قالبهای سنتی محدود کند، از زیست فرهنگی جامعه فاصله گرفته و از قافله آگاهی باز خواهد ماند.
در کنار فرصتهای بزرگ، دنیای ترارسانهها با تهدیدها و چالشهایی نیز همراه است و همانگونه که هر تحولی نیازمند درک عمیق و آمادهسازی فرهنگی است، ورود به عرصه ترارسانهها نیز مستلزم سواد رسانهای عمیق است.
در غیر این صورت، این بستر میتواند به جای انتقال ارزشها، زمینهساز انحراف ارزشها شود.
ترارسانهها افقی نو در فرهنگ تعلیم و تربیت گشودهاند؛ افقی که در آن، یادگیری به امری پویا، مشارکتی و درهمتنیده با زیست روزمره انسان بدل میشود.
تحقق تربیتی اصیل در این فضا، در گرو حضور مربیانی آگاه، بصیر و مسئول است؛ آنان که میدانند اگر تکنولوژی در خدمت انسان نباشد، انسان در خدمت تکنولوژی قرار میگیرد.
در نهایت، میتوان گفت ترارسانه نه دشمن تربیت که فرصتی تازه برای زیست فرهنگی مؤمنانه و آگاهانه است؛ فرصتی برای آنکه آموزش از دیوارهای کلاس عبور کند و در جان زندگی جریان یابد.
