قزوین_ به گزارش بسیج، صنعت نساجی یکی از قدیمیترین و در عین حال پرچالشترین بخشهای تولید در جهان است که به دلیل نقش گستردهاش در اشتغال و اقتصاد کشورهای مختلف، همواره مورد توجه بوده است. اما این صنعت در سالهای اخیر با مشکلات جدی مواجه شده که نه تنها تولیدکنندگان، بلکه مصرفکنندگان و حتی سیاستگذاران را نیز به فکر چارهاندیشی انداخته است.
بحرانهای صنعت نساجی؛ از فشار اقتصادی تا مسائل زیستمحیطی
امروزه صنعت نساجی با چند بحران بزرگ مواجه است. افزایش هزینههای تولید، ناشی از نوسانات قیمت مواد اولیه، انرژی و حملونقل، فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده است. بسیاری از کارخانهها در کشورهای توسعهیافته برای حفظ رقابتپذیری مجبور به کاهش کیفیت یا کاهش نیروی کار شدهاند.
از سوی دیگر، تأکید فزاینده بر مسائل زیستمحیطی باعث شده این صنعت در معرض انتقادات شدید قرار گیرد. مصرف بالای آب، آلودگیهای ناشی از مواد شیمیایی و انتشار گازهای گلخانهای، وجه تاریک این صنعت هستند که باعث شده سازمانهای بینالمللی و فعالان محیطزیست خواستار اصلاحات اساسی شوند.
تغییر رفتار مصرفکننده و فشار به سمت تولید پایدار
نسل جدید مصرفکنندگان به شکل قابل توجهی به اخلاق تولید و اثرات زیستمحیطی محصولات حساس شدهاند. این موضوع باعث شده برندهای بزرگ نساجی به سمت تولید مواد بازیافتی و بهکارگیری فناوریهای نوین برای کاهش ضایعات روی بیاورند.
فناوری؛ کلید نجات یا چالش تازه؟
رقابت شدید و فشار هزینهها تولیدکنندگان را به سمت پذیرش فناوریهای نوین مانند اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی (AI) و سیستمهای مدیریت منابع (ERP) سوق داده است. با این حال، پیادهسازی این فناوریها هزینهبر و نیازمند نیروی کار متخصص است که در بسیاری از کشورها به شدت کمبود دارد.
راهکارهای کلیدی برای عبور از بحران
کارشناسان بر این باورند که تنها راه نجات صنعت نساجی، حرکت به سمت تولید پایدار و هوشمند است. استفاده از مواد بازیافتی، کاهش مصرف آب و انرژی، دیجیتالسازی فرایندهای تولید و بهبود شرایط کاری نیروی انسانی، باید در اولویت برنامههای کارخانهها و دولتها قرار گیرد. همچنین آموزش و جذب نیروی متخصص و توسعه زیرساختهای فنی میتواند به افزایش بهرهوری و رقابتپذیری کمک کند.
در ایران نیز صنعت نساجی دارای پیشینه ای قوی است و در این بین استان قزوین یکی از استانهای موفق در صنعت نساجی بوده که طی سالهای اخیر به دلیل شرایط خاص همچون تحریمها گاهی با رکود و گاهی با تعطیلی مقطعی بازار فروش مواجه شده است که نیاز به پرداختن دارد.
هامان شاهبختی، مدیرعامل شرکت صنایع نساجی لیاپود و عضو هیئت مدیره تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران است. جوانی خلاق که به گفته خودش، پیرو مکتب رهبری، با رخوت و تعطیلی بخش تولید مخالف است. وی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری بسیج ضمن تشریح وضعیت کنونی صنعت نساجی کشور، به رشد قابل توجه این صنعت طی سالهای اخیر اشاره کرد و تاکید نمود که با وجود مشکلات، نساجی ایران قابلیت رقابت در بازارهای جهانی را داراست.
او با بیان اینکه بیش از پانزده سال است مدیریت واحد نساجی لیاپود را بر عهده دارد، افزود: این شرکت را در زمانی که به تعطیلی نزدیک بود تحویل گرفتم و اکنون با بیش از صد و بیست نفر نیروی کار مشغول فعالیت است.
شاهبختی همچنین به کسب گواهی دانشبنیانی و چندین گواهی نانو از ستاد ریاست جمهوری اشاره کرد که بیانگر موفقیت در تولید انواع نخهای نانو آنتیباکتریال است.
مدیرعامل لیاپود تاکید کرد: صنعت نساجی ایران در سه تا پنج سال اخیر رشد قابل توجهی داشته و اکنون در فهرست سه صنعت برتر کشور و صنعتهای راهبر برنامه توسعه هفتم قرار گرفته است. این صنعت با کمترین میزان سرمایهگذاری، بیشترین میزان اشتغالزایی را دارد و باید در برنامههای توسعه کشور جایگاه ویژهای پیدا کند.
شاهبختی ضمن اشاره به سرمایهگذاریهای انجام شده در استان قزوین به عنوان یکی از قطبهای نساجی کشور، گفت: برای حفظ بقای صنعت و رقابت در بازارهای جهانی، نیازمند حرکت به سمت استفاده از تکنولوژیهای جدید هستیم. ماشینآلات فرسوده نمیتواند ما را در این رقابت یاری کند.
ارتقاء فناوری به نسلهای چهارم باعث افزایش بهرهوری، کاهش مصرف انرژی و بهبود کیفیت محصولات میشود و در نتیجه قادر خواهیم بود حتی با کشورهایی مانند چین رقابت کنیم.
وی با اشاره به صادرات به کشور ترکیه گفت: برخی از شرکتهای نساجی استان قزوین توانستهاند با نوآوری و تلاشهای مستمر، محصولاتی را به ترکیه صادر کنند که این نشاندهنده توانایی رقابت در سطح جهانی است.
مدیرعامل لیاپود به اشتغال یک میلیون نفری مستقیم در صنعت نساجی کشور اشاره کرد و افزود: متأسفانه برداشت نادرستی در خصوص واردات کالاهای نساجی وجود دارد. امروز ۹۹ درصد پردهها و مبلمان نساجی در کشور تولید میشود ولی به دلیل ضعف در برندینگ و تبلیغات، این محصولات به اشتباه به عنوان کالاهای خارجی معرفی میشوند.
شاهبختی همچنین از ضعف برندینگ صنعت نساجی سخن گفت و افزود: اگرچه ایران اکنون چندین برند معتبر پوشاک دارد که مورد استقبال مردم هستند، اما فروشندگان هنوز به معرفی کالاها به عنوان محصولات خارجی تمایل دارند. محصولات ایرانی توان رقابت با کالاهای ترکیه و سایر کشورها را به راحتی دارند.
مدیرعامل لیاپود همچنین چالش قاچاق را یکی از مشکلات جدی صنعت نساجی خواند و گفت: صنعتگرانی که مالیات، بیمه و هزینههای قانونی را پرداخت میکنند، در مقابل واردات غیرقانونی با کمترین مالیات قرار میگیرند؛ این شرایط ناعادلانه باعث ضربه زدن به تولید داخلی میشود. این وضعیت شبیه به «بستن دست یک شناگر و انداختن او در آب» است لذا درخواست ما اصلاح قوانین و حمایتهای موثرتر از تولیدکنندگان شد.
وی با انتقاد از سیاستهای محدودکننده در واردات ماشینآلات جدید، تاکید کرد: در حالی که کشور ما در دو سال اخیر حدود ۸۰۰ میلیون دلار واردات پارچه با ارز مبادلهای داشته است، اما اجازه واردات ماشینآلات با ارز دولتی یا آزاد داده نمیشود. این موضوع روند بهروزرسانی و توسعه صنعت را کند میکند و برخلاف منافع ملی است.
شاهبختی در پایان با تاکید بر لزوم حمایت دولت از صنعت نساجی گفت: برای اینکه صنعت نساجی ایران بتواند در بازارهای جهانی رقابت کند، باید موانع را رفع کنیم، تکنولوژی را ارتقا دهیم و به جای واردات بیرویه، از تولید داخل حمایت کنیم.
حمایت از تولید داخلی
به گزارش بسیج، صنعت نساجی در یک نقطه عطف تاریخی قرار دارد. برندهایی که به سرعت خود را با تغییرات بازار و الزامات زیستمحیطی وفق دهند، موفق خواهند بود و سایرین از گردونه رقابت خارج خواهند شد.
دولتها، صنایع و مصرفکنندگان باید با همکاری هم، مسیر توسعه پایدار این صنعت را هموار کنند تا نه تنها از بحران فعلی عبور کنیم بلکه آیندهای روشنتر برای این بخش حیاتی رقم بخورد.
سهیلا عظیمی
انتهای پیام/۱۰۱۰