
فرماندهان و سرداران فداکار در طول دفاع مقدس همچون آذرخشی درخشیدند و در جهت دفاع از کیان انقلاب و پاسداری از سرزمین عشق و شهادت، قدم در میدان مبارزه گذاشتند و ایثار را سرلوحه خویش قرار دادند، زیرا میدانستند شهادت در این راه، رستگاری برای آنها است.
دفاع مقدس سند مقاومت و مظلومیت انقلاب جمهوری اسلامی ایران است که در خاطره تاریخ معاصر ثبت و ضبط شده است. دفاع مقدس عرصهای بود که اگر نیروهای مردمی و جوانان با نیروهای مسلح کشورمان مانند ارتش متحد نمیشدند و همچون ید واحده در مقابل دشمن ایستادگی نمیکردند، امروز شاید در وضعیت دیگری بودیم. در این جنگ نابرابر، فرماندهی فرماندهان جوان و انقلابی بود که صدام حسین و حامیانش را شکست دادند. فرماندهان با شیوه مدیریت و رهبری خویش نقش اثر گذاری در ایجاد انگیزه در بسیجیان و پیروزیهای متعدد در جنگ تحمیلی داشتهاند. شیوه فرماندهی عالی در دفاع مقدس نوع جدیدی از فرماندهی نظامی را به نمایش گذاشت که با شیوههای فرماندهی رایج در ارتشهای کلاسیک تفاوت ماهوی داشت.
خلقیات و شیوه هدایت فرماندهان دفاع مقدس این گونه بود که خودشان هم مانند دیگر رزمندگان در خط مقدم جبهه دشمن قرار میگرفتند. آنها هرگز افراد خود را وادار به فتح قلهای یا گرفتن موضعی از دشمن نمیکردند، بلکه این رزمندگان بودند که داوطلبانه با دیدن فرماندهی جلودار به تصرف استحکامات دشمن اقدام میکردند. این بزرگمردان رزمندهای را توصیه به جهاد اکبر نمیکردند، بلکه مبارزه با نفس آنان، دیگران را وادار به پیروی از آنها میکرد. ایران اسلامی با آن همه دشمن و محدودیتها و محاصرههای تسلیحاتی شرق و غرب بدون برخورداری از چنین شیوههای فرماندهی نمیتوانست جنگ تحمیلی را به سرمنزل مقصود برساند. شیوه فرماندهان سپاه در جنگ ایران و عراق، نقش بسیار ارزندهای در جذب و به کارگیری نیروی انسانی داشته است.
استفاده صحیح از افراد، برخورد اخلاقی و صمیمی و در عین حال نظامی و حساب شده، توجیه و آموزش، ترقی و ترفیع، ابتکار عمل و... از مواردی است که فرماندهان به آنها بسیار توجه داشتهاند. سرلشکر ولی اللَّه فلاحی جانشین ستاد مشترک ارتش، سرتیپ موسی نامجو وزیر دفاع و نماینده امام در شورای عالی دفاع و فرمانده دانشکده افسری، سرتیپ جواد فکوری فرمانده نیروی هوایی و وزیر دفاع و مشاور در ستاد مشترک ارتش، یوسف کلاهدوز قائم مقام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و محمدعلی جهان آرا فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خرمشهر و جمعی دیگر از این جوانان توانستند یک تنه در مقابل استکبار جهانی بایستند.
پس از پایان موفقیت آمیز عملیات ثامن الائمه، پنج تن از فرماندهان رده بالای ارتش و سپاه، جهت تقدیم گزارش به حضرت امام خمینی (ره) فرماندهی معظم کل قوا، عازم تهران می شوند، اما این هواپیما در ۳۰ کیلومتری فرودگاه مهرآباد در جنوب غربی کهریزک دچار سانحه شد و هواپیما متلاشی شد و آتش می گیرد که در نتیجه ۴۹ تن از سرنشینان هواپیما از جمله این پنج فرمانده به شهادت رسیدند.
از این رو هفتم مهر با عنوان «روز بزرگداشت فرماندهان شهید در دوران دفاع مقدس» نام گرفت. برگزاری چنین بزرگداشتی ضامن ثبات و ماندگاری انقلاب اسلامی و ایجاد معنویت در جامعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در سطح کشور میشود. به همین مناسبت پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا، گزیده کتابهای منتشر شده درباره این پنج فرمانده شهید را بر مبنای اطلاعات مرکز اسناد و کتابخانه ملی و موسسه خانه کتاب گردآوری کرده است.
یادداشت / حسین زارع
یادداشت| روایتی از حماسه جهادی بسیجیان در جنگهای ۱۲ روزه و رمضان
یادداشت|