چراغ نظام سلامت ایلام در یکسال گذشته فروزان ماند
به گزارش خبرگزاری بسیج ایلام،حوزه سلامت جایی نیست که نتیجه عملکرد آن تنها در راهاندازی یک بیمارستان، افزوده شدن دستگاهی یا اعلام چند آمار دیده شود، اهمیت این حوزه زمانی برای مردم روشن میشود که بیمار داروی مورد نیاز خود را به موقع پیدا کند، برای دریافت خدمت تخصصی ناچار نباشد راهی استان دیگری شود و در زمان بروز حادثه نیروهای امدادی و درمانی بدون تأخیر به کمک بشتابند.
این موضوع در ایلام اهمیت بیشتری دارد، استانی که هم با کمبودهایی در زمینه زیرساخت و نیروی انسانی روبهروست و هم هر سال در رویداد اربعین باید پاسخگوی جمعیت بزرگی از زائران باشد؛ در چنین شرایطی حفظ آمادگی مراکز درمانی و امدادی و تداوم خدمات سلامت، بخشی جداییناپذیر از مدیریت استان است که شاید در روزهای عادی کمتر دیده شود اما در زمان بحران اهمیت آن بیشتر از همیشه خود را نشان میدهد.
حوزه سلامت ایلام در یک سال گذشته افزون بر مسائل همیشگی این بخش با چالشهایی مانند تأمین دارو، مطالبات بیمهای، هزینه تجهیزات پزشکی و تأمین نیروی متخصص روبهرو بوده است، با این وجود تلاش شده این مشکلات به کاهش دسترسی مردم به خدمات درمانی منجر نشود و ظرفیتها برای پاسخگویی به نیازهای بیماران تقویت شود.
چهار محور عملکردی بخش سلامت ایلام
در بخش دارو برنامهها در این مدت تنها به تأمین نیاز روزانه بیمارستانها و داروخانهها محدود نبوده و افزایش ذخایر برخی اقلام حیاتی نیز مورد توجه قرار گرفته است، تقویت شبکه پخش دارو در داخل استان، مدیریت کمبودهای مقطعی و توجه ویژه به داروهای مورد نیاز بیماران خاص و سختدرمان از جمله اقدامهایی است که با هدف کاهش وابستگی به خارج از استان دنبال شده است.
در حوزه درمان نیز تلاش شده است بخشی از خدمات مورد نیاز مردم که پیش از این در بیرون از استان ارائه میشد در ایلام فراهم شود، راهاندازی مرکز رادیوتراپی، فراهم شدن مقدمات جراحی قلب باز، توسعه تجهیزات تشخیصی و درمانی و تقویت ظرفیت بیمارستانهای شهرستانها از جمله اقدامهایی است که در همین راستا انجام شده و میتواند از رفت و آمد بیماران برای دریافت خدمات تخصصی بکاهد.
نکته مهم این که خدمات سلامت در ایلام تنها برای جمعیت استان ارائه نمیشود و هر سال با آغاز رویداد اربعین، بخش قابل توجهی از ظرفیت نظام سلامت استان درگیر خدمترسانی به زائران میشود.
مرز مهران در این موقع که نزدیک به یکماه ادامه دارد به یکی از پرترددترین نقاط کشور تبدیل میشود و دانشگاه علوم پزشکی ایلام باید همزمان با ارائه خدمات معمول آمادگی لازم برای امدادرسانی، انتقال مصدومان، تأمین دارو و تجهیزات و پیشگیری از شیوع بیماریها را نیز داشته باشد.
با وجود این اقدامها حوزه درمان استان همچنان با چالشهایی از جمله ماندگاری پزشکان متخصص در شهرستانها، استفاده بهینه از ظرفیت بیمارستانها و تأمین منابع پایدار برای حفظ خدمات تخصصی مواجه است و این مسائل نشان میدهد توسعه نظام سلامت تنها با ساخت بیمارستان و خرید تجهیزات محقق نمیشود و تأمین نیروی انسانی و منابع مالی نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
تأمین پایدار دارو، توسعه خدمات تخصصی، تقویت زیرساختهای درمانی و افزایش توان امدادرسانی، چهار محور مهم عملکرد حوزه سلامت ایلام در یک سال گذشته است که به گفته رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام با هدف کاهش اعزام بیماران، استمرار دسترسی به دارو و خدمات درمانی و افزایش آمادگی نظام سلامت برای پاسخگویی به نیازهای مردم و زائران اربعین دنبال شده است.
توسعه درمانهای تخصصی
عباس قیصوری در گفتوگو با خبرنگار ایرنا عملکرد این دانشگاه در یکسال گذشته را تشریح کرد که از افزایش ذخیره راهبردی برخی اقلام حیاتی دارو و تجهیزات تا توسعه خدمات تخصصی، تقویت زیرساختهای درمانی و ارائه بیش از یک میلیون خدمت سلامت در مرز مهران را شامل میشود.
وی اظهار کرد: کوشش مجموعه سلامت استان در این مدت بر این بوده است که در کنار مدیریت مشکلات موجود در زنجیره تأمین دارو، ظرفیت ارائه خدمات تخصصی و درمانی در درون استان افزایش یابد و مردم برای دریافت خدمات مورد نیاز خود تا اندازه امکان ناگزیر به مراجعه به استانهای دیگر نشوند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام افزود: در حوزه دارو، شرایط موجود در کشور تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار داشته و محدودیت در واردات برخی مواد نخستین، نبود ورود یا محدودیت عرضه برخی داروهای خارجی، افزایش قیمت دارو و تأخیر در پرداخت مطالبات بیمهها از جمله مسائلی بوده که بر زنجیره تأمین اثر گذاشته است.
قیصوری ادامه داد: مشکلات مالی ایجاد شده میان داروخانهها، مراکز درمانی و شرکتهای تأمینکننده نیز در مقاطعی موجب اختلال در روند تأمین شده و در برخی موارد مطالبات بیمهای با تأخیرهایی در حدود ۹ ماه مواجه بوده است که این موضوع بر نقدینگی شرکتهای دارویی و توان آنها برای ارسال محمولهها اثر میگذارد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام تأکید کرد: همه کمبودهای دیده شده در استان به معنای نبود دارو در کشور نیست و در برخی موارد دارو در شبکه تأمین وجود دارد اما به سبب محدودیتهای اعتباری و مشکلات پرداخت ارسال آن به مراکز و داروخانهها با تأخیر مواجه میشود.
وی گفت: با وجود این شرایط، کوشش شده است سهمیه دارویی استان به صورت حداکثری جذب شود و موجودی اقلام ضروری به شکل مستمر مورد پایش قرار گیرد تا کمبودهای مقطعی به بحران در دسترسی بیماران تبدیل نشود.
قیصوری افزود: برای مدیریت کمبودهای مقطعی از ظرفیت دیگر داروخانهها و جابهجایی موجودی در استان استفاده میشود و در موارد ضروری و فوریتی نیز معاونت غذا و دارو نسبت به تأمین و خرید دارو اقدام میکند.
وی وضعیت تأمین داروهای بیماران خاص و سختدرمان را مناسب ارزیابی کرد و گفت: این گروه از داروها به صورت ویژه مورد پایش قرار دارند و اولویت دانشگاه این است که این بیماران در فرآیند تأمین دارو با کمترین دغدغه مواجه باشند.
افزایش ذخیره داروهای مهم و حیاتی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام یکی از مهمترین اقدامهای حوزه دارو را تقویت ذخایر راهبردی عنوان کرد و گفت که ذخیره برخی اقلام حیاتی و تجهیزات ضروری در استان افزایش یافته و ذخیره دارو و تجهیزات مورد نیاز بیماران دیالیزی از حدود ۱۵ روز به سه ماه رسیده است.
وی افزود: ست و صافی دیالیز، داروهای مخدر پزشکی، سرم و تجهیزات اولیه پزشکی از جمله اقلامی است که ذخایر آنها تقویت شده و هدف این است که در صورت ایجاد اختلال در زنجیره تأمین، خدمات درمانی حیاتی با وقفه مواجه نشود.
قیصوری ادامه داد: رویکرد دانشگاه این نیست که تنها منتظر رفع کمبودها از مسیر معمول تأمین بماند، بلکه تلاش میشود از همه ظرفیتهای موجود برای تأمین داروی مورد نیاز بیماران استفاده شود تا بیمار ایلامی برای تهیه دارو ناچار به مراجعه به تهران یا استانهای همسایه نشود.
وی همچنین از فراهم شدن زمینه فعالیت سه شرکت خصوصی پخش دارو در استان خبر داد و گفت که یک شرکت در آستانه بهرهبرداری قرار دارد و دو شرکت دیگر نیز مراحل پایانی راهاندازی را میگذراند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام اظهار کرد: فعالیت این شرکتها میتواند زنجیره تأمین و توزیع دارو را در داخل استان تکمیل کند و افزون بر کاهش وابستگی به مسیرهای تأمین خارج از ایلام، دسترسی داروخانهها و مراکز درمانی به اقلام مورد نیاز را شتاب ببخشد.
قیصوری گفت: برای جلوگیری از کمبود برخی داروهای نسخهای، مهلت حمل این داروها توسط گردشگران سلامت عراقی از یک ماه به دو هفته کاهش یافته است و نظارت بر داروهای نسخهای نیز با جدیت دنبال میشود.
وی تأکید کرد: هیچ برنامهای برای اولویت دادن به گردشگران خارجی نسبت به بیماران ایرانی وجود ندارد و بازرسیهای نامحسوس وزارت بهداشت نیز این موضوع را تأیید کرده است.
کاهش اعزام بیماران با توسعه خدمات تخصصی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام گفت: پروژه مرکز رادیوتراپی استان که در سالهای گذشته با بدهی ۱۳ تا ۱۸ میلیارد تومانی متوقف شده بود، با استفاده از منابع مسئولیت اجتماعی وزارت نفت دوباره فعال شده است.
وی افزود: دستگاه پیشرفته شتاب دهنده این مرکز در سال ۱۴۰۲ خریداری شده و ارزش روز آن اکنون به بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان میرسد و در ساختمان جامع رادیوتراپی ایلام در حال نصب است.
قیصوری گفت که با راهاندازی این مرکز، بیماران مبتلا به سرطان برای دریافت خدمات رادیوتراپی تا حد زیادی از اعزام به استانهای دیگر و پایتخت بینیاز خواهند شد و بخشی از رنج سفر این بیماران و خانوادههای آنان کاهش مییابد.
وی توسعه جراحی قلب باز را یکی دیگر از اقدامهای مهم حوزه درمان در یکسال گذشته دانست و اظهار کرد: فوقتخصص جراحی قلب از دیماه پارسال در ایلام مستقر و برای تجهیز اتاق عمل قلب باز تا کنون ۱۰۰ میلیارد تومان هزینه شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام افزود: نزدیک به ۳۰ نفر از کادر درمان نیز با هزینه یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در تهران آموزش دیدهاند و نخستین جراحیها با پایش گروههای باسابقه انجام خواهد شد.
قیصوری ادامه داد: انتقال بخش زنان و زایمان از بیمارستان فرسوده طالقانی به بیمارستان رازی نیز با هدف دسترسی مادران باردار به خدمات جامعتری مانند آزمایشگاه، سیتیاسکن و آیسییو انجام شده است.
وی گفت: بخش ماموگرافی بیمارستان شهید مصطفی خمینی(ره) نیز راهاندازی شده و پایگاه فوریتهای پزشکی ایوان به مرحله سقف رسیده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام افزود: آمبولانسهای نو و جدید نیز برای شهرستانهای ایوان و آبدانان تأمین شده و اقدامها برای تقویت ظرفیت فوریتهای پزشکی در شهرستانها ادامه دارد.
قیصوری یکی از چالشهای مهم حوزه درمان استان را کمبود پزشک متخصص در شهرستانها عنوان کرد و گفت که ضریب اشغال تخت در بیمارستانهای شهرستانهای استان کمتر از ۴۵ درصد است و همین موضوع تمایل پزشکان برای حضور در این مناطق را کاهش میدهد.
وی افزود که با هدف حفظ متخصصان بیهوشی و جراح در شهرستانها، شیوه پوشش چرخشی و اشتراکی اجرا شده اما برای پایداری حضور این نیروها به بودجه ماهانه ۱۰۰ میلیارد تومان نیاز است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام نقش خیران در توسعه زیرساختهای درمانی را نیز قابل توجه دانست و یادآور شد در روزهای گذشته کار ساخت همراهسرای ۲۰ تختخوابی در کنار بیمارستان رازی به دست یکی از خیران بومی استان به زمین زده شد.
ارائه یک میلیون خدمت سلامت اربعینی در مرز مهران
وی به مأموریت سلامت اربعین اشاره کرد و گفت که یک میلیون خدمت بهداشتی و درمانی اربعین امسال در مرز مهران به زائران ارائه شده و برای اجرای این مأموریت بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان هزینه شده است.
قیصوری افزود: خدمات ارائه شده در مرز تنها به درمان بیماران محدود نبوده و بخش قابل توجهی از فعالیتها در حوزه پیشگیری و مراقبتهای بهداشتی انجام شده است.
وی ادامه داد: غربالگری بیماریها، تبسنجی، آموزشهای سلامت، خدمات سلامت روان، توزیع محلول ORS و نمونهگیریهای تخصصی از جمله خدماتی است که به زائران ارائه شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام گفت: مرکز درمانی مرز مهران با ۱۰۰ تخت بستری موقت، داروخانه و حضور شبانهروزی پزشکان عمومی و متخصص داخلی خدمات رایگان به زائران ارائه کرد.
وی افزود: بیمارستان امام حسین(ع) مهران نیز با برخورداری از بخشهای تخصصی، سیتیاسکن، آزمایشگاه، ICU و CCU بخش عمده بیماران را پذیرش و درمان کرد.
قیصوری اظهار کرد: در صورت نیاز، بیماران با هماهنگی سازمان اورژانس کشور به مراکز درمانی استان یا دیگر جاهای کشور اعزام شدند و اورژانس هوایی نیز برای انتقال بیماران با بالگرد و جتآمبولانس در آمادگی کامل قرار داشت.
وی ادامه داد: نظارت بر مراکز تهیه و توزیع غذا، کنترل کیفیت آب آشامیدنی، نمونهبرداری از مواد غذایی و استقرار کارشناسان بهداشت محیط در مناطق پرتردد مرز مهران و مسیرهای دسترسی به این گذرگاه نیز به صورت شبانهروزی انجام شد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایلام گفت: دانشگاه علوم پزشکی در اجرای مأموریت سلامت اربعین با سپاه، ارتش، جمعیت هلالاحمر، سازمان تأمین اجتماعی، بسیج جامعه پزشکی و دیگر دستگاههای عضو همکاری داشت و روند خدمترسانی به زائران به صورت مستمر پایش شد.
قیصوری تأکید کرد: هدف از مجموعه اقدامهای انجامشده در حوزه دارو، درمان و امداد، حفظ پایداری خدمات سلامت، افزایش توان استان برای پاسخگویی به نیازهای مردم و کاهش نیاز بیماران به مراجعه خارج از ایلام است.
با وجود این اقدامها بخشی از چالشهای حوزه سلامت ایلام همچنان به تأمین منابع، ماندگاری پزشکان متخصص و تکمیل برخی زیرساختهای درمانی گره خورده که استمرار خدمات و توسعه ظرفیتهای جدید را نیازمند تأمین اعتبارهای پایدار میکند.
با این حال، افزایش ذخایر راهبردی دارو و تجهیزات، توسعه خدمات تخصصی، تقویت زیرساختهای درمانی و ظرفیت امدادی استان چهار محور اصلی اقدامهای یک سال گذشته دولت چهاردهم برای افزایش تابآوری نظام سلامت ایلام بوده است.
استان ایلام با توجه به مرزی بودن و قرار گرفتن مرز مهران در مسیر تردد زائران اربعین، افزون بر ارائه خدمات سلامت به جمعیت ساکن استان هر ساله مسئولیت گستردهای در حوزه بهداشت، درمان و امدادرسانی به زائران بر عهده دارد.
دانشگاه علوم پزشکی ایلام در ایام اربعین با استقرار مراکز درمانی، پایگاههای فوریتهای پزشکی، نیروهای بهداشت محیط و اورژانس هوایی خدمات سلامت را در مرز مهران و مسیرهای دسترسی به آن ارائه میکند.
در بخش درمان نیز راهاندازی مرکز رادیوتراپی، توسعه جراحی قلب باز، تقویت تجهیزات بیمارستانی و گسترش خدمات تخصصی از جمله طرحهایی است که در سال گذشته با هدف کاهش اعزام بیماران به خارج از استان دنبال شده است.
اربعین امسال افزون بر سه میلیون تردد در گذرگاه مرزی مهران به ثبت رسید که ۵۲ درصد مجموع رفت و آمدهای اربعینی از مرزهای ششگانه را تشکیل داد.
روزانه در شرایط عادی نزدیک به ۲۰ هزار زائر ایرانی و عراقی از این گذرگاه مرزی رفتوآمد میکنند که در اوج موج سفرهای اربعینی این رقم به حدود ۳۰۰ هزار رفتوآمد در روز میرسد.
گذرگاه مرزی مهران در ۹۵ کیلومتری جنوبغربی شهر ایلام قرار دارد و سال گذشته نزدیک به هشت میلیون نفر از این مسیر رسمی و بینالمللی گذر کردند.
بیش از سه هزار دانشجوی رشتههای گوناگون پزشکی و پیراپزشکی اکنون در دانشگاه علوم پزشکی ایلام به تحصیل اشتغال دارند که افزون بر ۳۰۰ نفر آنان را دانشجویان خارجی کشورهای همسایه تشکیل میدهند.
