
به گزارش خبرگزاری بسیج سکوت جادههای شبانه اردبیل، ناگهان با دونقطه درخشان آبی -سفید شکسته میشود. نور چنان تیز و بیرحم است که گویی تیغی بر شبکیه چشم میخورد. علی، رانندهتاکسی که روزی بارها مسیر گرمی به اردبیل را طی میکند، فرمان را محکم میفشارد و سرش را به نشانه درماندگی تکان میدهد: «این چراغهای زنون جدید، مثل اینه که با لیزر به چشمت شلیک کنن. چند ثانیه کاملاً کور میشی. تو جادههای پرپیچ کوهستانی ما، همین چند ثانیه یعنی فاصله بین زندگی و مرگ. واقعاً بعضی رانندهها فکر میکنن روشنایی چراغشون بجای کل جاده، فقط باید تو چشم من و شما بیفته؟»این فریاد، تنها از زبان علی نیست؛ بلکه بازتاب درد مشترک دهها هزار راننده و عابری است که هر شب ایمنی خود را در ازای «مدُ بودن» ظاهری تعدادی خودرو به خطر میاندازند. چراغهای زنون غیراستاندارد، به کابوسی تبدیل شده که امنیت روانی و جسمی شهروندان اردبیل را نشانه گرفته است.
بازار داغ یک کالای خطرناک
درحالیکه مردم از خطرات این چراغها مینالند، بازار فروش آن در شهر داغ است. در یکی از فروشگاههای لوازمیدکی خودرو در اردبیل، فروشنده جوان با بیتفاوتی به قفسه چراغهای زنون اشاره میکند: «این مدلها از ۸۰۰ هزار تا ۲ و نیم میلیون تومان قیمت دارند. بیشتر پسرهای جوون میخرن که ماشینشون جلو چشم باشه. میگن نورش قویتره. خب معلومه قویتره! ولی از خطراتش چیزی نمیپرسن. آخرشم نصب غیراصولی خودش دردسر دیگهایست.» این سوداگری ساده، زنجیرهای از بیاحتیاطی را میآفریند که پایان آن میتواند در یک پیچ جاده خلاصه شود.
هشدار کارشناس؛ هم برق میگیرد، هم جان میگیرد
مهندس مهران صادقی، کارشناس خودرو و برق صنعتی در اردبیل، با اشاره به مکانیزم کار این چراغها هشدار میدهد: «چراغهای زنون اصل برای روشنایی از گاز زنون تحت ولتاژ بسیار بالا استفاده میکنند. مشکل اینجاست که نمونههای تقلبی و غیراستاندارد موجود در بازار، از ترانسهای بیکیفیت و تنظیمنشده استفاده میکنند که ولتاژی گاه تا ۳۰ هزار ولت تولید میکند»وی میگوید: «اگر حباب بیرونی به هر دلیلی ترک بخورد یا شکسته شود، این ولتاژ مرگبار میتواند در دسترس قرار گیرد. متأسفانه شاهد برقگرفتگیهای شدید حتی برای تعمیرکاران بودهایم. از سوی دیگر، نور آبی -سفید شدید این چراغها، در شرایط مه و باران، با ایجاد بازتاب و تشتت شدید، عمق میدان دید را بهشدت کاهش داده و حتی برای راننده خودروی مجهز به آن نیز خطرساز است.»
واکنش قاطع پلیس اردبیل؛ ۴۷۹۰ متخلف در دو هفته
در پاسخ به این ناامنی فزاینده و فریاد به حق مردم، پلیس راهنماییورانندگی استان اردبیل وارد عمل شده است. سرهنگ سید حجت فتاحی، رئیس پلیس راهنماییورانندگی استان اردبیل، در گفتوگو با خبرگزاری فارس با اشاره به توقیف خودروی پژویی که با چراغهای خیرهکننده و غیرمجاز تردد میکرد، تأکید کرد: «در راستای ارتقای ایمنی و پاسخ به مطالبات مردم بزرگوار استان، طرح کنترل و برخورد با تخلفات مرتبط با تجهیزات نوری غیرمجاز را بهطورجدی در دستور کار داریم. آرامش و آسایش خیال مردم، خطقرمز ماست.» وی با بیان اینکه این چراغها عامل اصلی بسیاری از تصادفات شبانه بهویژه در محورهای برونشهری هستند، اعلام کرد: «تنها در دو هفته گذشته، با ۴۷۹۰ راننده متخلف که از چراغهای زنون و رنگهای غیرمجاز استفاده میکردند، برخورد قانونی شده است. هرگونه بهرهگیری از خودرو برای انجام حرکات مخاطرهآمیز، با برخورد قاطع پلیس مواجه خواهد شد.»
امنیت، انتخاب نیست، اجبار است
ماجرای چراغهای زنون در اردبیل، تنها یک تخلف رانندگی ساده نیست؛ بلکه آزمونی است برای مسئولیتپذیری اجتماعی. از یک سو، مصرفکنندگانی که به قیمت به خطر انداختن جان دیگران، به دنبال جلوههای ظاهری هستند. از سوی دیگر، فروشندگانی که بدون احساس مسئولیت، کالایی خطرناک را بهسادگی میفروشند. در این میان، اقدام قاطع پلیس اردبیل و هشدارهای کارشناسان، چراغ راهی برای نجات از این بنبست است.ایمنی جادههای سرد و پیچدرپیچ اردبیل، نیازی حیاتی است. این امنیت با آگاهیبخشی مستمر، نظارت دقیقتر بر مراکز فروش و نصب، و همچنین گزارشدهی شهروندان از متخلفان، قابلتحقق است. به یاد داشته باشیم: نوری که مسیر را برای یک راننده روشن میکند، نباید چشمان دهها راننده دیگر را در تاریکی خطر فروبرد. روشنایی واقعی، آن است که برای همه، راه را نمایان کند.