سفر اربعین، فراتر از یک زیارت، یک مسیر زندگی
به گزارش خبرگزاری بسیج استان مرکزی؛ در یادداشت محمد امیدوار محلاتی در رابطه با فواید و فرصتهای زیارت اربعین و حضور در عتبات عالیات آمده است: اربعین حسینی نه تنها یک مناسبت مذهبی عظیم است، بلکه به عنوان یک رویداد چندبعدی، فرصتهای گستردهای در زمینههای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، زیرساختی، آموزشی، زیستمحیطی و دینی ایجاد میکند. این رویداد، که میلیونها زائر را از سراسر جهان گرد هم میآورد، به مثابه یک رزمایش بزرگ عمل میکند و آمادگیهای مختلفی را در سطوح فردی، ملی و بینالمللی تقویت مینماید.
الف) فواید زیرساختی و توسعهای
۱. توسعه راههای ارتباطی و پایانهها:
اربعین فرصتی برای ارتقای کیفیت جادهها، پایانههای مرزی و مسیرهای شهری فراهم میکند. برای مثال، در مسیر ایلام به مهران، اقداماتی مانند توسعه تونلها، بهبود روشنایی، دوبانده کردن جادهها، اصلاح نقاط حادثهخیز، تعریض پیچها و نصب تابلوهای راهنما انجام شده است. این تغییرات نه تنها ایمنی زائران را افزایش میدهد، بلکه زیرساختهای کلی کشور را برای ترددهای آینده تقویت میکند.
۲. بهبود نگاه ترانزیتی و درآمدهای غیرنفتی:
اربعین ایران را به عنوان یک هاب ترانزیتی برجسته میکند، با تسهیل سفرهای زمینی و دریایی از کشورهای شرقی مانند هند، پاکستان، افغانستان و عمان به غرب آسیا و اروپا. شش گذرگاه اصلی (تمرچین، باشماق، خسروی، مهران، چذابه و شلمچه) تنوع انتخاب برای زائران فراهم میکنند، در حالی که گذرگاههای دیگر مانند پرویزخان، شیخ صله، شوشمی و اروند تجارت کالا را پشتیبانی میکنند. این امر درآمدهای ارزی غیرنفتی را افزایش داده و جذابیتهای ترانزیتی ایران را به نمایش میگذارد.
۳. بهبود زمینههای گردشگری، بهداشت، درمان و خدمات شهری:
شهرهای طول مسیر اربعین (مانند ایلام، کرمانشاه و اهواز) از رونق گردشگری، خدمات بهداشتی و اشتغالزایی بهرهمند میشوند. برای نمونه، افزایش مراکز درمانی موقت و خدمات رفاهی، زیرساختهای دائمی مانند بیمارستانها و هتلها را توسعه میدهد و فرصتهای شغلی پایدار ایجاد میکند.
۴. رونق کسبوکار و تجارت:
اربعین زمینه تبادل کالا در سطوح خرد و کلان را فراهم میکند، از فروش محصولات محلی تا تجارت بینالمللی با عراق. این امر اقتصاد محلی را فعال میسازد و زنجیرههای تأمین را تقویت مینماید.
ب) فواید اقتصادی
۵. ایجاد اشتغال و خدمات در مسیرها:
افزایش تقاضا برای خدمات حملونقل، اسکان و تغذیه، فرصتهای شغلی موقت و دائمی را در شهرهای مرزی و مسیرها به وجود میآورد. این امر به کاهش بیکاری در مناطق کمتر توسعهیافته کمک میکند.
۶. کاهش تصدیگری دولتی و افزایش سفرهای فردی:
اربعین مردم را با «سفرهای بدون کاروان» آشنا میکند و توان انجام سفرهای شخصی را افزایش میدهد. امیدواریم این روند به حذف کامل تصدیگری دولتی از سفرهای زیارتی منجر شود، مانند امکان سفر با خودروی شخصی به مکه و مدینه، که اقتصاد خصوصی را تقویت میکند.
۷. تبادل فرهنگی و اقتصادی با عراق:
تعامل با مردم عراق، حضور بیشتر عراقیها در ایران را تشویق میکند و جنبههای توریستی، پزشکی و تجاری را گسترش میدهد، که به رونق چندوجهی اقتصاد منجر میشود.
ج) فواید اجتماعی
۸. الگوی مطالبهگری درست مردم و خدمات لجستیکی:
از اوایل دهه ۹۰، با تشکیل ستاد اربعین و مشارکت دستگاهها، نیازهای خدماتی، امدادی و لجستیکی مرزها سامان یافته و مطالبهگری مردم پاسخ داده شده است. این امر الگویی از مشارکت مدنی ارائه میدهد.
۹. فراگیری کمی و کیفی زائران:
اربعین مشتاقان بیشتری را جذب میکند و سطح مشارکت را افزایش میدهد، که به گسترش فرهنگ زیارت کمک میکند.
۱۰. رزمایش خدمترسانی دستگاهها:
نمایش توان دولتی و نهادها، مانند برپایی بیمارستان صحرایی توسط نیروی زمینی سپاه، توزیع آب معدنی توسط ستاد اجرایی فرمان امام، طبخ غذای گرم توسط آستان قدس و تسریع صدور گذرنامه توسط فراجا، یک رزمایش خدمترسانی ایجاد میکند و اعتماد عمومی را افزایش میدهد.
۱۱. شکوه ملی و تعامل مردم با نیروهای نظامی:
برخوردهای مودبانه و آراسته نیروهای نظامی، یادآور کلام امام علی (ع) در نهجالبلاغه (نامه ۵۳) است که سربازان را دژ مردم و زینت زمامداران میداند. این امر ارتباط صمیمی مردم با دستگاهها را تقویت میکند.
۱۲. ملتسازی و همزیستی اقوام:
اربعین اقوام ایرانی (کرد، لر، آذری، فارس، عرب، بلوچ و ترکمن) را گرد هم میآورد و انس و مودت را افزایش میدهد، که به تحکیم وحدت ملی کمک میکند.
۱۳. الگوگیری از پذیرایی عراقیها:
ترویج موکبها و ایستگاههای صلواتی در ایران، فرهنگ سخاوت و پذیرایی ساده را در مناسبتهای دیگر گسترش میدهد.
۱۴. کسب تجربیات فردی و گروهی:
سفر اربعین رفق، مدارا و گذشت را افزایش میدهد و افراد را خوشاخلاقتر میکند، که در زندگی روزمره تأثیر مثبت دارد.
۱۵. ظرفیتهای داخلی و بسیج مردمی:
نمایش قدرت بسیج نیروها و تالیف امکانات مردمی از گروههای خصوصی، هیئتهای محلی و...، پشتوانهای خوب برای بحرانها (مانند سیل ۹۸) ایجاد میکند. بسیج به معنای آمادگی برای خطر است.
۱۶. تقویت روحیه سلحشوری و جهادی:
پیادهروی ۸۰ کیلومتری و تحمل گرما، باور به توانستن جسم و جان را افزایش میدهد و تمایل به ورزش و پهلوانی را ترویج میکند.
۱۷. مشاهده مناسبات خانواده و زنان:
مقایسه آزادیهای مشروع زنان ایرانی (تحصیل، اشتغال و اثرگذاری اجتماعی) با سایر ملل، قدر این دستاوردها را برجسته میکند.
د) فواید فرهنگی
۱۸. بزرگداشت یاد شهدا و دفاع مقدس:
مسیر اربعین با مناطق عملیاتی (مانند کرمانشاه: عملیات مرصاد؛ مهران: والفجر۲، عاشورای۲ و کربلای۱؛ شلمچه: بیتالمقدس، رمضان، کربلای۴و۵؛ چذابه: طریقالقدس) همخوانی دارد و میتواند مأموریت راهیان نور را تقویت کند.
۱۹. معرفی فرهنگ ایرانی به ملل مسلمان:
اربعین فرصتی برای نمایش فرهنگ غنی ایرانی به جهان اسلام است.
۲۰. درک موقعیتهای فرهنگی و جغرافیایی ایران:
زائران با مقایسه ایران (دو دریا، تنوع اقلیمی، ذخایر انرژی و اماکن تاریخی) با عراق، قدر ایران را بیشتر میدانند.
۲۱. اهمیت دانستن زبان دیگر:
اهمیت «دانستن زبان» دیگر و بهبود فهم کاربردی و ارزش «زبان اسلام» برای ارتباط با مسلمانان و تلاش برای یادگیری زبان عربی و ... در سایر ساحتهای زندگی و شوق و دقت در متن قرآن و حدیث و فرصت تکرار و تمرین برای مکالمهی بهتر.
۲۲. چهره انسانی اسلام:
در برابر رسانههای غربی که اسلام را خشن نشان میدهند، اربعین چهرهای صلحطلب، محبتآمیز و سخاوتمندانه از اسلام ارائه میدهد.
۲۳. خدمات معماران و خیرین ایرانی:
مشاهده اقدامات ستاد بازسازی عتبات (مانند صحن حضرت زهرا در نجف با ظرفیت ۷۰ هزار زائر) اثرات کمکهای ایرانیان را نشان میدهد.
هـ) فواید دینی و مذهبی
۲۴. آشنایی با معارف اهلبیت:
مواجهه با علما و تبلیغات دینی، آگاهیهای مذهبی را افزایش میدهد.
۲۵. تقویت «امتگرایی» و اتحاد:
اربعین شیعه و سنی، ایرانی و عراقی را متحد میکند و اختلافات گذشته (مانند جنگ هشتساله) را کاهش میدهد.
۲۶. توسعه محبت و تقریب:
فرصتی برای جذب مستضعفین، مانند تلاش میرزای شیرازی برای تغییر بافت جمعیتی شهر سامرا.
۲۷. آشنایی با تاریخ تشیع و سیره علما:
بازدید از اماکنی مانند منزل ساده امام خمینی در نجف، سادهزیستی علما را نشان میدهد.
۲۸. شناخت مرجعیت شیعه:
نقش علما در حفظ استقلال ملتها، تدوین قانون و عمران و... را برجسته میکند.
۲۹. بزرگداشت شهدای مدافع حرم:
درک عینی کار «شهدای مدافع حرم» در حفظ عتبات مقدس به ویژه در شهر سامرا؛ در خاطرات شهید شهید حاج قاسم سلیمانی آمده: سختترین لحظات مبارزه در سالهای جنگ با داعش مربوط به روزهای نبرد در جاده سامرا بود
۳۰. کسب امید و نشاط معنوی:
زیارت ائمه، نشاط مادی و معنوی ایجاد میکند.
۳۱. معرفت به امامت و ارتباط با امام زمان:
دعا برای فرج، درک اتصال با حضرت مهدی (عج) را افزایش میدهد.
۳۲. افزایش ایمان به غیب:
یکدلی و باور عمیق میزبانان، مفاهیمی مانند «برکت در رزق»، سلامتی و عنایت در حجم انبوه پذیرایی از زائران و... موید ارادهای بالاتر است.
۳۳. تبادل فکری با فرق شیعه:
فرصتی برای مباحثه کلامی و احتجاج با زیدیه، اسماعیلیه، بهرهها و...، به ویژه برای طلاب.
و) فواید سیاسی
۳۴. ناکارآمدی نیروهای خارجی:
مشاهده محرومیتهای عراق، ادعاهای پوچ آمریکا و انگلیس را افشا میکند.
۳۵. خودباوری ایرانی:
مقایسه زیرساختهای ایران با عراق، اعتماد به توان بومی (صنعت، پزشکی، دفاعی) را افزایش میدهد.
۳۶. فهم جبهه مقاومت:
اهمیت مقابله با صهیونیسم و تکفیریها را برجسته میکند.
۳۷. یکدلی در مسائل جهان اسلام:
فضایی برای طرح مسائل مانند فلسطین و غزه در برابر مستکبران ایجاد میکند.
۳۸. اشتراکات سیاسی و فرهنگی:
نقش حوزه نجف در انقلاب مشروطیت و تبادلات اجتماعی را نشان میدهد.
ز) فواید آموزشی و معرفتی
۳۹. مقایسه پیشرفت علوم:
تعدد رشتههای دانشگاهی و حوزوی در ایران (مانند فلسفه و روانشناسی) در برابر عراق، روزآمدی علوم ایرانی را نشان میدهد.
ح) فواید زیستمحیطی
۴۰. توجه به محیط زیست:
اربعین زائران را به رعایت پیوستهای زیرساختی (عدم تولید زباله، بازیافت) حساس میکند و تذکر بزرگان را عملی میسازد.
این فهرست میتواند در عناوین و مصادیق متعدد دیگری توسعه پیدا کند.
انتهای پیام/
یادداشت
در مذمت روشنفکری!
یادداشت؛
تنگه هرمز و تغییر معادلات جهانی
یادداشت خبرنگار/خاک جانسپرده؛