بروکراسی و فساد اداری سبب اتلاف منابع می شود

سیاوش غیبی پور استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری بسیج، با اشاره به حذف یارانه ها اظهار داشت: موضوع یارانه ها در ابتدا به این شکل بود دولت افزایشی در چند کالا از جمله گندم، آرد، بنزین و سوخت ایجاد کرد و قرار شد مازاد آن را سرشکن کنند و بین مصرف کنندگان داخلی تقسیم کنند.

 وی با بیان اینکه در چند سال اخیر هزینه های واحد های اجرایی، تولیدی و هزینه های نیروی انسانی طرف معادله را پوشش نمی دهد افزود: اگر کل پرداخت یارانه را در یک سال در نظر بگیریم مازادی که از یارانه ها ایجاد شد هزینه های دولت، شرکت گاز و سایر دستگاهها را افزایش داده و بخشی از این مازاد را کم می کند وقتی که این طرف مازاد فروش محصول نباشد دولت مجبور است از سایر منابع جایگزین کند که این کار انجام شده.

 این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه بخش عظیمی از یارانه از بودجه متمرکز و عمرانی کشور است افزود: شاید این سوال پیش آید کالاهایی مثل بنزین که افزایش قیمت خورده چرا بین مردم سرشکن نمی شود .

غیبی پور ادامه داد: به دلیل بروکراسی اداری و مشکلات عدیده ای که در سیستم های دولتی وجود دارد راه هرز رفتن و اتلاف منابع در دستگاههای تولیدی بسیار زیاد و سیستم ها فرسوده است، علاوه بر این  فساد اداری نیز وجود دارد که به همان میزان کالایی که به طور عمومی افزایش قیمت پیدا می کند میزان سرجمع این افزایش ها وارد سبد یارانه ها نمی شود.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: با افزایش حقوق نیروی انسانی سایر هزینه ها نیز افزایش پیدا می کند، به طور مثال هر سال کارخانه ای 10 واحد پول به دولت برای یارانه می داد که الان آن 10 واحد به دلیل اینکه از یک طرف هزینه هایش سرسام آور شده  نصف می شود ولی دولت برای اینکه از این مرحله عبور کند راهی ندارد جز اینکه درصدی از بار یارانه را کم کند .

وی افزود: دولت از سرجمع عدد پرداختی مردم کم کرده که مورد قبول جامعه نیست ولی آن چیزی که الان افکار عمومی پذیرفته اینکه طبق مصوبه مجلس افراد پردرآمد جامعه شناسایی و یارانه شان حذف می شود.

 غیبی پور گفت: سیستم های کارآمد و قانونمندی برای شناسایی درآمد مستقیم، غیرمستقیم و درآمد ناشی از ثروت افراد وجود ندارد دقیقا مشخص نیست افراد چه درآمدی دارند فقط آن چیزی که در قانون بودجه آمده اینکه برخی از اقشار به طور مثال حقوق قضات، و اعضای هیئت علمی عملی می شود ولی در بخش بازار و بخش خصوصی سیستم کارآمدی وجود ندارد به طور مثال در محله ای 10 تا همسایه می گویند فردی وضعش خوب است نیاز به یارانه ندارد ولی وقتی آن شخص معترض شود دلیل و مدرک می خواهند اشکالی وجود داشته و ساختار درآمدی وجود ندارد.

وی افزود: در کشورهای خارجی یکی از راهکارهایی که درآمد افراد را تشخیص می دهند اینست که رتبه افراد در چه جایگاهی قرار دارد یعنی دو خانوار را مقایسه می کنند و مالیات پرداخت می کنند اگر نظام مالیاتی دقیق باشد از مالیات به درآمد می رسند می گویند شما این عدد مالیات دارید این عدد هم درآمدتان است یعنی از این طریق رتبه بندی می کنند ولی در کشور ما که ثبت و گزارش نشده رتبه بندی درآمد افراد خیلی مشکل است یعنی به هر شیوه ای در صد خطا وجود دارد خطا به منظور اینکه جمعیتی که حذف می شوند عده ای نیازمندند ولی باید به قانون تمکین کنند یعنی هر راهی که در شرایط فعلی پیشنهاد دهند درصدی اعتراض ایجاد می شود و رتبه بندی دقیق نیست به دلیل سیستم دقیق تشخیص مالیات در ایران شیوه های مدرن نیز همین مشکلات را دارد.

غیبی پورادامه داد: سایر بخش خصوصی درآمد مالی شان مشخص نیست حذف یارانه اگر به بودجه های عمرانی برسد به نفع کشور است اینکه یارانه افراد ثروتمند حذف و به سمت عمران می رود بهتر است، آن چیزی که مجلس تکلیف کرده  برای دولت باید قانون شود ولی اینکه چقدر عادلانه است ابهام داشته و نارضایتی ایجاد می کند.