در ابتدای این جلسه غزل بدیعی قسمت هایی از این رمان را خواند و در ادامه حجت‌الاسلام و المسلمین زائری در سخنانی گفت:‌ این رمان کار متفاوتی نسبت به کارهای دیگر خانم عرفانی و هم چنین کار متفاوتی در این ژانر در حوزه معاصر است که قطعاً آثار و برکات بیشتری خواهد داشت.

وی ادامه داد: من از قبل از انتشار این کتاب، آن را خوانده بودم و به همین جهت می‌خواهم نکاتی را در فضای ادبیات دینی و نیاز مخاطب بیان کنم. اعتقاد من به تعبیر امام موسی صدر این است که ما راهی جز گفت‌وگو نداریم. ما دو قسم افراد داریم. یا کسانی که به این باور رسیده‌اند و یا کسانی که به این باور نرسیده‌اند. برای کسانی که این موضوع را قبول ندارند، هر چه هم تلاش کنیم گفت‌وگو و ادبیات مشترکی نداریم. چرا که تا زمانی که افراد فکر می‌کنند با چماق هم می‌شود کار را پیش برد و یا اصلا فکر می‌کنند، انسان‌ها با هم کاری ندارند، موفقیتی حاصل نمی‌شود. سوال این جاست که آیا ما می‌پذیریم زندگی ما به هم وابسته است یا خیر و همه مشکلات در قالب همین موضوع است. حال اگر بپذیریم که راهی جز گفت‌وگو نداریم، ادبیات به عنوان عرصه گفت‌وگو جایگاهی متفاوت دارد. از همین منظر ادبیات وسیله هم افق شدن و نزدیک شدن و پیوندهای تازه است.

زائری در بخش دیگری از سخنان خود گفت: نکته بسیار مهم این است که سنت الهی این چنین است که هر کس روایت خود را ثبت نکند و یا خوب ثبت نکند، ماندگار نمی‌شود. حتی خود خدا هم باید قرآن داشته باشد. وقتی خدا پیامبر را برای مردم می فرستد یک چیز خواندنی به او می‌دهد. در حقیقت زبان دین هم زبان ارتباط است برای مثال کلمه «اقرا» و یا .... همه آن ارتباط را بیان می‌کنند. امام موسی صدر می‌گوید که دین برای خدمت به انسان آمده است نه انسان برای خدمت به دین. دین باید به میان انسان برود تا انسان بماند.

وی افزود:‌ از همین دیدگاه دین ارتباطی است که جز با آشنایی، گفت‌وگو و مهربانی راهی ندارد. در این جاست که مثلاً سلام کردن بالاترین عبادت می‌شود چرا که از جنس ارتباط است و هم چنین قرآن به عنوان نامه خدا به بنده و دعا و نماز به عنوان ارتباط با خداست.

زائری تصریح کرد: در عقیده یکی از بزرگان خارجی آمده است که رسانه امتداد حواس بشر است، برای مثال گوش من فقط می‌تواند صداهای این جا را بشنود، اما رسانه گوش من را تا کالیفرنیا می‌برد و صدای او را به گوش من می‌رساند. در همین موضوع از امام صادق (علیه السلام) حدیثی داریم که می‌گوید«وقتی امام زمان ظهور کند همه دین ارتباط و تماس می‌شود و همه برقراری ارتباط و اثرگذاری خواهد بود و این جا است که ادبیات مجالی است که این ارتباط را فراهم می‌کند.

وی گفت:‌ البته این موضوع در شرایطی منطقی است که فضای رقابتی وجود داشته باشد. اکنون و بعد از 36 سال از پیروزی انقلاب ، توهم اکثریت بودن باعث شد از توجه به مخاطب عام غفلت کنیم. به این دلیل که فکر می‌کردیم همه باید حرف را گوش کنند. در حقیقت ‌درباره بسیاری از موضوعات دینی چماق برداشتیم، چرا که فکر می‌کردیم همه باید چنین موضوعی را بپذیرند. برای مثال دانش‌آموز را در نمازخانه بردیم و برای نماز به او امتیاز دادیم. نهایتاً نمازی که باید کتک می‌خوردیم و حفظش می‌کردیم را باید به زور به مردم بدهیم. چرا که نفهمیدیم باید آن فضای رقابتی را حفظ کنیم.

زائری ادامه داد:‌ ما زمانی می‌توانیم با قدرت از پیام دین حرف بزنیم که دیگران هم صدایشان پخش شود و کسی فکر نکند که مجبور است تا این صدا را گوش بدهد. البته امروز بسیار عوض شده است. در طول خلقت هیچ گاه دینداری به اندازه سال 2015 سخت نبوده است، اما اگر همین فضا وجود داشت امروز مومنان حس می‌کردند که باید تلاش کنند و زحمت بکشند. در حقیقت این رخوت و تنبلی که در طیف قشر مومن رخ داده است برای آن است که فضای رقابتی نداریم. برای مثال می‌بینم که برای فلان موضوع اسلام در کشور اروپایی راهپیمایی شده است. در حالی که ما در تهران که ام‌القراء اسلام است. منتظر بیانیه شورای عالی سازمان تبلیغات اسلامی هستیم .

وی در ادامه به تمجید از رمان « پنجشنبه فیروزه‌ای» پرداخت و گفت: کاری که خانم عرفانی کردند، فارغ از شعارها کاری است که با جذابیت و اثرگذاری و در یک قالب نو و بافت کاملاً امروزی و در زبانی اثرگذار مفاهیم عمیق مثل زیارت، توسل، روابط خانوادگی و مفاهیم ارزشی سبک زندگی دینی را بیان می‌کند. از این جهت کار ایشان بسیار خوب است چرا که در آن تعارف، اجبار و تحمیل نیست و مخاطب را صادقانه دعوت به گفت‌وگو می‌کند.

زائری در بخش پایانی سخنان خود گفت: ای کاش در این سال‌ها نیز به جای فحش و تعارف و ... راجع به خیلی از موضوعات مثل حجاب ، کارهای دیگری می‌کردیم که امروز شما به سختی نتوانید رمانی درباره حجاب پیدا کنید . من شنیده‌ام که طرحی را در مجلس بیان کردند که اگر خانمی در ماشین روسری‌اش را برداشت، 100هزار تومان جریمه شود. یعنی یک مفهوم آسمانی را این قدر تنزل داده‌اند. در حالی که مردم در اروپا و آمریکا به خاطر حفظ حجابشان کارشان را از دست داده‌اند ، کتک می‌خورند و ... . به نظرم جز زیارت امام رضا چیزی برای ما نمانده است البته اگر اتفاقات جانبی بگذارند.

در ادامه جلسه احمد دهقان نویسنده در سخنانی گفت‌: یکی از نکات مهم در ادبیات دنیا این است که رمان‌ها و داستان‌‌های با مفاهیم دینی و مذهبی از پرخواننده‌ترین آثار ادبیات جهان است. برای مثال اگر در همه کشور ها اعم از غربی و شرقی نگاه کنید می بینید که رمان‌های دینی جایگاه غالبی دارند . برای مثال در روسیه می‌بینیم که تولستوی رمان جنگ و صلح را می‌نویسد. این رمان ظاهراً جنگ ناپلئون را نشان می‌دهد، اما درون مایه آن مذهب است. مذهبیون در این اثر توانستند نقش برجسته‌ای را جلوه دهند.

وی ادامه داد: یکی از نکات مهم در این گونه آثار و نویسندگان آن این است که نویسندگان این آثار خودشان هم عمیقا مذهبی هستند، برای مثال تولستوی یک ملاک بوده که در ادامه به واسطه وقوفات فراوان خود به عنوان یک قدیس در روسیه مطرح می‌شود. در حقیقت در چنین آثاری زندگی نویسنده مانند نوشته‌هایش است. دقت کنید که در این 30 سال چقدر آثار مذهبی نوشته شده است و البته بیشترین شمارگان نیز مذهبی بوده‌اند، اما در عرصه این گونه آثار نکته مهم کم خواننده بودن آن‌ها است. بیشتر نویسندگان داستان‌هایی را می‌نویسند که بگویند جنسمان جور شد. رمان مذهبی داریم، رمان دفاع مقدس داریم و ... در این جا نکته‌ای که بین نویسندگان خودمان مطرح می‌کنیم این است که کسانی که عمیقاً مذهبی بودند، آثار بهتری می‌نویسند و افرادی که علمی هستند، رمان‌های علمی تخیلی بهتری می‌نویسند، در مقابل انسان‌های چند کاره‌ای که یکی از کارهایشان رمان علمی تخیلی است.

دهقان:‌ رمان «پنجشنبه فیروزه‌ای» زیارت را در رمان‌های ما به ویژه در رمان‌های مذهبی ماندگار می‌کند

این نویسنده تصریح کرد: یکی از نکات مهم که در کتاب وجود داشت، این بود که نویسنده مخاطب خود را می‌شناسد و می‌داند برای چه کسی می‌نویسد. او این رمان را برای کسی می‌نویسد که با وسایل ارتباطی روز آشنا است و می‌خواهد بداند که چگونه زندگی خود را حفظ کند. ما گمان می‌کنیم کسی که چت می‌کند، غیر مذهبی است در حالی که در دنیای امروز آدم مذهبی متفاوت است. نویسنده مخاطب را می‌شناسد و می‌داند آدم‌ها چگونه در داستان رفتار می‌کنند. نکته بعدی جسارت نویسنده است. در رمان‌های مذهبی کمتر این جسارت وجود دارد که نویسنده سراغ شخصیت‌های متفاوت برود و  نخواهد آدم‌های داستان را آن‌گونه که خود می‌خواهد و به مانند عروسک بچرخاند. شخصیت‌ها رفتار خودشان را دارند و آزادانه در این قصه عمل خود را انجام می‌دهند اما نهایتاً در داستان یک نگاه وجود دارد.

دهقان به شخصیت سازی‌ها در رمان اشاره کرد و گفت: ما در قصه‌هایمان می‌گوییم که فلان نویسنده، فلان شخصی را به ادبیات ما معرفی کرد. به نظر من رمان «پنجشنبه فیروزه‌ای» زیارت را در رمان‌های ما به ویژه در رمان‌های مذهبی مانگار می‌کند، به این مفهوم که زیارت با معرفت چیست. این رمان یک آغاز برای نویسنده است که راهی را گشوده است و توانسته اوجی در این لحظات تنهایی ادبیات ما باشد.